Polska Ekstraklasa

10.08.2014 08:00

Ekstraklasowy rachunek ekonomiczny: Samowystarczalni

Projekt zaostrzenia przepisów Ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych, przygotowany przez Ekstraklasę SA i prawników PZPN, został już skierowany do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Na kolejne ograniczenia nie zgadza się Ogólnopolski Związek Stowarzyszeń Kibiców, przestrzegając, że niebawem piłkarskie stadiony będą świecić pustkami.

– W pracach legislacyjnych nad nowym projektem mieli brać udział prawnicy reprezentujący OZSK, jednak nie zostali włączeni do prac podkomisji. Pojawili się dopiero na posiedzeniu Komisji Sportu, wykazując przy okazji absurdalność kilku propozycji narzuconych przez pracowników MSW – mówi Mariusz Jędrzejewski, prezes OZSK. Jak wiadomo, lepsze jest wrogiem dobrego, a od momentu pojawienia się pierwszej Ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych mija 17 lat i wciąż proponowane są kolejne nowelizacje, które mają przybliżyć nas do ideału. Najnowszy projekt ujrzy światło dzienne w momencie, gdy – zgodnie z danymi przekazanymi przez Komendę Główną Policji – nastąpił znaczny spadek przestępstw i wykroczeń na piłkarskich stadionach, przy jednoczesnym spadku… dochodów z tytułu sprzedaży biletów.

– Według naszych informacji średni dochód z biletów w przypadku klubu polskiej ekstraklasy to około 2 procent rocznego dochodu – wylicza prezes OZSK, dodając, że w porównaniu z rokiem 2010 obecne wskaźniki są gorsze nawet o kilkadziesiąt procent. – W Premiership ze sprzedaży biletów tamtejsze kluby zarabiają 35 razy więcej, kluby Bundesligi 25 razy, a kluby z francuskiej Ligue 1 w dzień meczowy osiągają ośmiokrotnie większe dochody, niż ma to miejsce w przypadku naszych spółek sportowych.

Ale prawnicy reprezentujący OZSK dysponują jeszcze innym mocnym argumentem, który zamierzają wykorzystać w pracach nad legislacją Ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych – 20 maja 2014 roku Trybunał Konstytucyjny uznał, że regulaminy stadionowe, jak również regulaminy imprez masowych nie mogą być podstawą karania kibiców.

– Proponowane obecnie rozwiązania budzą spore wątpliwości, a w ocenie specjalistów nie przystają do standardów konstytucyjnych. Uogólniając, nowe zmiany mają charakter głęboko reakcyjny, a nie proaktywny – twierdzi mecenas Agnieszka Matusik, powołując się na opinię profesora Clifforda Stotta, który w lipcu był gościem specjalnym Fundacji Centrum Badań nad Futbolem Uniwersytetu Warszawskiego. Profesor Stott jest czołowym światowym specjalistą w obszarze bezpieczeństwa publicznego, w tym szczególnie bezpieczeństwa meczów piłki nożnej i przeciwdziałania stadionowemu bandytyzmowi.

Tymczasem udziałowcy spółki Ekstraklasa SA uważają, że pretensje ze strony OZSK powinny być kierowane pod adresem posłów i ministra spraw wewnętrznych, bo spółka skupia się głównie na przeforsowaniu trzech postulatów – zaniechania podejmowanych kar w formie zamykania stadionów, wprowadzenia sprzedaży biletów poprzez internet oraz stworzenia sektorów z miejscami stojącymi, tak jak ma to miejsce na obiektach Bundesligi.

– My nie jesteśmy stroną w tym konflikcie – zapewnia Seweryn Dmowski, doradca zarządu Ekstraklasy SA ds. bezpieczeństwa. – Spotkaliśmy się już z mecenasem Marcinem Dróżdżem, który reprezentuje stowarzyszenie, i wyjaśniliśmy wszystkie kwestie sporne, przychylając się nawet do złagodzenia kilku punktów proponowanych zmian w ustawie.

Powyższe argumenty nie przekonują stowarzyszenia, które powołuje się na kolejne autorytety europejskie, zarzucając między innymi spółce wykorzystywanie na prowadzenie działalności pieniędzy podatników.

– Polska jest dość specyficznym krajem, w którym kluby żyją na koszt samorządów terytorialnych, lekceważąc tym samym przepisy Unii Europejskiej – tłumaczy prezes Jędrzejewski, przypominając, że już w marcu 2013 roku Komisja Europejska wszczęła śledztwo w sprawie finansowania przez samorządy pięciu holenderskich klubów – NEC Nijmegen, MVV Maastricht, Willem II Tilburg, PSV Eindhoven i FC Den Bosch. – Dla przykładu miasto Eindhoven zakupiło i wydzierżawiło na rzecz klubu PSV grunty wartości 48,4 miliona euro. Członkowie KE jednoznacznie potępili działania władz samorządowych Eindhoven, deklarując jednocześnie, że nadal będą prowadzili postępowania dotyczące między innymi nieruchomości, które zostały przez miasta wydzierżawione klubom na wiele lat bez jednoczesnego zwrotu kosztów inwestycji.

I tak pod koniec ubiegłego roku KE wszczęła śledztwo przeciwko kilku klubom hiszpańskim. Komisarz europejski Joaquin Almunia w oficjalnym raporcie stwierdził nawet, że profesjonalne kluby piłkarskie powinny być na tyle mądrze zarządzane, że gdy napotykają kłopoty finansowe, nie powinny prosić o żadną pomoc ze strony podatników.

Komisja w trakcie dochodzenia będzie brała pod uwagę wytyczne Unii Europejskiej dla ratowania i restrukturyzacji firm, które znalazły się w kłopotach finansowych. Zarówno przepisy unijne, jak i finansowe reguły fair play wydane przez UEFA stanowią, że kluby powinny bazować na własnych środkach finansowych. Zdaniem Komisji Europejskiej polityka finansowania klubów piłkarskich z pieniędzy samorządowych jest sprzeczna z artykułem 107 ustęp 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tzw. traktat lizboński), zgodnie z którym: – Wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.

Mimo to z kas miejskich i samorządów lokalnych płyną pieniądze przeznaczane na działalność klubów piłkarskich. Członkowie stowarzyszenia, powołując się na własne źródła, twierdzą, że w minionych latach polskie miasta na wsparcie klubów futbolowej ekstraklasy wydały ponad sto milionów złotych, a jeżeli dodamy koszty związane z budową stadionów, kwota ta oscyluje już w granicach kilkuset milionów.

Profesor Janusz Czapiński, ceniony w kraju socjolog, przyznaje, że nie rozumie powodów, dla których samorządy tak chętnie inwestują w polski futbol, który prezentuje mizerny poziom. W 2013 roku na 16 klubów występujących w ekstraklasie pieniądze z budżetów miast, w różnych formach, dostało 11 klubów. Gminy mają obecnie udziały w siedmiu klubach, za to większość ligowych zespołów gra na nowych obiektach, które poza kilkoma wyjątkami nie są zapełniane nawet w połowie. W sondażu przeprowadzonym we Wrocławiu przez jedną z gazet aż 58 procent biorących udział w ankiecie opowiedziało się przeciwko finansowaniu z budżetu miasta piłkarzy Śląska.

– Futbol jest działalnością komercyjną i powinien być finansowany z prywatnego kapitału. Nie przekonują mnie argumenty, że poszczególne miasta stać na wspieranie klubów. Na futbol mogłyby płacić wówczas, gdyby dysponowały jakąś nadwyżką budżetową, tym bardziej że ogólnie inwestowanie w kluby piłkarskie w Polsce nie jest dobrym biznesem i w zasadzie nikt na tym nie zarabia – podkreślał w jednym z wywiadów prasowych dr Ryszard Petru, przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich.

Dla przykładu koszt netto budowy nowego stadionu przy Łazienkowskiej z pieniędzy samorządowych wyniósł prawie 400 milionów złotych. Stołeczny ratusz zawarł z warszawską Legią umowę dzierżawy obowiązującą do 2029 roku i w tym czasie klub ma płacić około 3,7 miliona złotych rocznie za dzierżawę obiektu. Łatwo policzyć, że przez 29 lat miasto otrzyma zwrot jedynie nieco ponad 100 milionów złotych.

Władze Ekstraklasy na razie nie muszą martwić się o przyszłość, ale pozostaje tajemnicą, jakiego rzędu kwotami dysponują.

– Dla przykładu niemiecki związek piłki nożnej, DFB, ma oficjalną stronę DFBnet Finanz – Vereinsbuchhaltung online, na której każdy uprawniony może się zalogować i za opłatą 99 euro rocznie śledzić księgowanie pieniędzy niemieckiego związku piłki nożnej – argumentuje prezes OZSK. Futbol bez kibiców nie ma racji bytu i udziałowcy spółki mają tego świadomość, w przeciwieństwie do parlamentarzystów, którzy polskiej piłce w niczym nie pomagają, natomiast chętnie pojawiają się na futbolowych obiektach w trakcie kampanii wyborczych.

Piotr Wojciechowski

Artykuł opublikowano także w  tygodniku Piłka Nożna

Możliwość komentowania została wyłączona.