10.12.2021 12:47

Jak skonstruowane są sztaby w Ekstraklasie?

Trener zbiera gratulacje po zwycięstwach i tłumaczy się z porażek, jednak postawa drużyny jest wypadkową pracy całej grupy ludzi. W większości ludzi z cienia, działających na drugim planie, często anonimowych dla kibica. To, ile mówi się o sztabach, jest zupełnie nieadekwatne do roli, jaką odgrywają.

W klubach PKO Bank Polski Ekstraklasy sztab szkoleniowy składa się średnio z 11 osób. Rozbieżność jest w tej kwestii spora, bowiem w niektórych przypadkach nad zespołem czuwa zaledwie pięciu-sześciu ludzi, a gdzie indziej główny trener ma do dyspozycji aż kilkunastu współpracowników. Zależy to naturalnie od możliwości finansowych: nie przez przypadek najbardziej rozbudowanymi sztabami dysponują kluby z największymi budżetami, zaś na drugim biegunie znajdują się beniaminki.

WIĘCEJ ZNACZY LEPIEJ?

Wielkość kadry szkoleniowej zazwyczaj świadczy o aspiracjach, jednak nie musi iść w parze z wynikami sportowymi. Najlepiej obrazuje to aktualna sytuacja Legii. Stołeczny klub jako jedyny w Ekstraklasie dysponuje sztabem złożonym z ponad 20 osób (nie uwzględniając lekarzy oraz masażystów – to ważne, lecz specyficzne role, działają niejako obok sztabu szkoleniowego; do teamu medycznego należą również fizjoterapeuci, lecz ich praca ma mimo wszystko większe przełożenie na codzienne funkcjonowanie drużyny). Wojskowi mają najwięcej w lidze trenerów bramkarzy (aż trzech, czyli niemal tylu, ilu golkiperów w kadrze) i trenerów przygotowania fizycznego (również trzech), a także najliczniejszy zespół ekspertów od fizjoterapii (pięciu). Żaden inny klub nie ma w sztabie wyodrębnionego z grona analityków speca od analizy wideo. To bardziej ciekawostka i nazewnicza fanaberia, jednak wyłącznie w Legii nie istnieje funkcja kierownika – jest dyrektor drużyny.

Jako że następcą Czesława Michniewicza nie został nikt z zewnątrz, po październikowym zwolnieniu szkoleniowca nie doszło do rewolucji w sztabie. Do grona asystentów trenera dołączył Inaki Astiz, zmieniła się część zespołu odpowiedzialnego za przygotowanie fizyczne. Teoretycznie do dyspozycji klubu pozostał Zbigniew Jastrzębski, jednak w tej chwili nie figuruje on w sztabie. Pomimo tego, że to człowiek sprowadzony przez Michniewicza, Legia chce nadal współpracować z Alessio De Petrillo, który zajmuje się przygotowaniem taktycznym oraz analizą przeciwników. Interesujący jest przypadek Przemysława Małeckiego. Były trener ściągnął go na Łazienkowską z Lecha Poznań, ale z czasem nabrał podejrzeń co do jego lojalności i nie tyle usunął ze sztabu, co odstawił na boczny tor. Po dymisji Michniewicza 38-latek wciąż jest w Legii, jako jeden z asystentów Marka Gołębiewskiego.

Wyjątkowo dużo czasu na skompletowanie sztabu miał Maciej Skorża. Zaczynając pracę w stolicy Wielkopolski w połowie kwietnia, szkoleniowiec postanowił przyjrzeć się ludziom, którzy działali u boku jego poprzednika. Po kilku tygodniach obserwacji Skorża podjął decyzje i… wymienił prawie wszystkich najbliższych współpracowników. Z tej grupy z poprzedniego sztabu został jedynie Dariusz Dudka. Skorżę wspiera czterech asystentów, przy czym każdy ma jasno sprecyzowane obowiązki: Rafał Janas to prawa ręka trenera, jego najbardziej zaufany człowiek, Maciej Kędziorek odpowiada za stałe fragmenty gry, Wojciech Makowski zajmuje się przede wszystkim rozpracowywaniem rywali, a Dudka głównie pracuje indywidualnie z młodymi zawodnikami. Budując kadrę szkoleniową, Skorża poszedł zupełnie inną drogą niż w 2014 roku, gdy po raz pierwszy przejmował Lecha.

– Chcę dwóch równoległych asystentów. Odwiedziłem ostatnio kilka europejskich klubów, aby jak najlepiej przygotować się do powrotu na ławkę trenerską. Właśnie podczas tych wyjazdów pojawił się taki pomysł – mówił przed siedmioma laty. Postawił wówczas na byłych piłkarzy: Dariusza Żurawia oraz Tomasza Rząsę. Tym razem wybrał specjalistów w konkretnych obszarach szkoleniowych. Kędziorka i Makowskiego łączy parę lat wspólnej pracy w Częstochowie, zatem Skorża musi cenić wybory personalne Marka Papszuna.

Przy Bułgarskiej sztab składa się z 16 osób. W całej lidze tylko Kolejorz dysponuje specjalistą do spraw suplementacji. Ta osoba ma nieco inny zakres obowiązków niż dietetycy, których zatrudniają Pogoń, Śląsk oraz Legia. Pozostając w tematyce odżywiania – pięć klubów ma swoich nadwornych kucharzy. Do Lecha, Legii, Rakowa i Śląska niedawno dołączyła Pogoń, angażując szefa kuchni.

Podium, jeśli chodzi o najbardziej rozbudowane sztaby, uzupełnia Raków. Papszun – jako jedyny obok Tomasza Kaczmarka – dorównuje Skorży pod względem liczby asystentów. Przy czym pomocnicy trenera wicemistrzów Polski mają zdecydowanie większe doświadczenie w prowadzeniu drużyn na własny rachunek: Dariusz Skrzypczak kierował Stalą Mielec i kilkoma zagranicznymi zespołami, z kolei Łukasz Włodarek był w ubiegłym sezonie szkoleniowcem GKS Jastrzębie. Jednym z najmłodszych asystentów w lidze jest 31-letni Dawid Szwarga, który przez kilka sezonów z bliska przyglądał się pracy trenerów w Katowicach. To nowe twarze w sztabie, który Papszun znacząco przebudował przed sezonem. Z grona jego bliskich współpracowników tylko Goncalo Feio jest w Częstochowie od dłuższego czasu. Szkoleniowiec niezwykle ceni Portugalczyka, którego kilkanaście miesięcy temu określił mianem „największego tegorocznego transferu”.

W 16-osobowym sztabie Rakowa znajduje się trener mentalny. Także Legia ma w kadrze szkoleniowej psychologa. Pozostałe kluby nie korzystają na stałe ze specjalistów w tej dziedzinie.

PIERWSI WŚRÓD RÓWNYCH

Zdarza się, że trenerzy wspierający głównego szkoleniowca podlegają hierarchizacji. W pięciu klubach Ekstraklasy istnieje stanowisko drugiego trenera, czyli pierwszego wśród równych, najistotniejszego z asystentów. Jak w przypadku Papszuna i Feio, Waldemara i Tomasza Fornalików w Gliwicach, a także Adama Majewskiego i Dariusza Fabianowicza w Mielcu, zwykle ta funkcja to wyraz szczególnego zaufania głównodowodzącego względem współpracownika. Bywa i tak, że to swoiste wyróżnienie przyznawane postaciom zasłużonym dla danego klubu. Na przykład drugi trener Lechii, Maciej Kalkowski, nigdy wcześniej nie spotkał się na zawodowej drodze z Tomaszem Kaczmarkiem, natomiast przez długie lata pełnił w klubie funkcję asystenta, pomagając aż ośmiu szkoleniowcom – od Bogusława Kaczmarka do Piotra Stokowca. Specyficzny układ panuje w Białymstoku, gdzie trenerem numer dwa jest Rafał Grzyb, który miał już okazję samodzielnie prowadzić Jagiellonię. Zarazem 38-latek bardzo dobrze zna Ireneusza Mamrota, w którego sztabie zbierał doświadczenie tuż po zakończeniu kariery piłkarskiej.

Dziewięciu na dziesięciu zagranicznych szkoleniowców, podpisujących kontrakt w Polsce, przybywa do klubu z grupą najbliższych współpracowników, zwykle rodaków. Jak choćby Adrian Gula, u boku którego do Wisły Kraków dołączyło trzech innych Słowaków pracujących wcześniej w Viktorii Pilzno – asystent, trener przygotowania fizycznego oraz analityk. Tym jednym na dziesięciu jest natomiast Kosta Runjaic. Szkoleniowiec nie przyjechał do Szczecina ze swoją częścią sztabu, zaufał ludziom, których zastał w Pogoni, z czasem dokonywał zmian na poszczególnych stanowiskach, nie ściągając jednak posiłków zza zachodniej granicy. Runjaic prowadzi Portowców już przeszło cztery lata, a jedynymi osobami w sztabie, z którymi mógł w tym okresie porozmawiać po niemiecku, byli Dietmar Brehmer i Tomasz Kaczmarek. Swoją drogą, po przeprowadzce tego drugiego do Gdańska, grono asystentów szkoleniowca Pogoni uszczupliło się wyłącznie do Roberta Kolendowicza. To sytuacja rzadko spotykana na poziomie Ekstraklasy: po jednym asystencie mają jeszcze tylko Dawid Szulczek w Warcie Poznań oraz Mariusz Lewandowski w Bruk-Bet Termalice Nieciecza.

Zaskakująco małym, bo składającym się z zaledwie dziewięciu osób sztabem dysponuje Piast. W gliwickim klubie zadania zostały bardzo konkretnie rozdzielone – do każdej roli przypisany jest jeden pracownik. Jeśli chodzi o liczebność sztabu, poniżej ligowej średniej są także Górnik Zabrze, Warta i Zagłębie Lubin. Wśród klubów z najmniej rozbudowaną kadrą szkoleniową są nie tylko niedawni pierwszoligowcy, ale także Cracovia.

W sztabach ekstraklasowych klubów pracują również kobiety. Nie ma ich wiele, bo łącznie cztery, z czego połowa w Wiśle Płock. Nafciarze zatrudniają panie na stanowiskach fizjoterapeuty oraz kierownika technicznego. Krakowska Wisła ma w swoich szeregach specjalistkę od przygotowania motorycznego, zaś Śląsk – dietetyczkę.

AMBICJE NA BOK

Istnieją w polskiej piłce wręcz nierozerwalne duety trener-asystent. Skorża i Janas to przykład wzorcowy: znają się doskonale, pracują razem od 2007 roku, nawet na Półwysep Arabski szkoleniowiec zabrał ze sobą sprawdzonego pomocnika. W trakcie tych kilkunastu lat Janasa nie było u boku Skorży jedynie podczas pierwszej kadencji trenera w Lechu. Bynajmniej nie dlatego, że panowie się pokłócili: syn byłego selekcjonera prowadził wówczas kadrę do lat 19 i PZPN nie wyraził zgody, aby łączył tę funkcję z pracą w Poznaniu. Skorża darzy swojego współpracownika tak dużym zaufaniem, że kiedy ma do załatwienia ważną sprawę prywatną w czasie konferencji prasowej, nie stara się przełożyć terminu spotkania z mediami, lecz wysyła na nie Janasa.

Jackowi Magierze od początku szkoleniowej drogi towarzyszy Tomasz Łuczywek, sprawdzonym adiutantem Jana Urbana jest Mirosław Kmieć, Michniewicz mocno polega na Kamilu Potrykusie (razem w Pogoni, Termalice, reprezentacji młodzieżowej oraz w Legii), a trenera Mamrota w kolejnych klubach niezmiennie wspiera Adrian Siemieniec. Piotr Stokowiec ma nie tylko godnego zaufania asystenta w osobie Łukasza Smolarowa, ale także szkoleniowca bramkarzy, Jarosława Bakę – ten tercet pracował wspólnie już w czterech klubach.

Bycie wieloletnim asystentem wymaga poświęcenia, umiejętności działania w cieniu i odłożenia na bok indywidualnych ambicji. Nieliczne duety z trenerskich ławek funkcjonują razem przez dekady. Najczęściej rozpadają się przez aspiracje tego drugiego, który w pewnym momencie odczuwa gotowość do odgrywania pierwszoplanowej roli. Jak w przypadku Grzegorza Kurdziela, który przez osiem lat sumiennie pomagał Michałowi Probierzowi, lecz w końcu zaczął rozglądać się za posadą trenera numer jeden.

KONRAD WITKOWSKI

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 4/2026

Zobacz numer

Polska Ekstraklasa

28.01.2026 19:34

Raków Częstochowa wypożyczył piłkarza

Raków Częstochowa wydał komunikat, za pośrednictwem którego poinformował o wypożyczeniu piłkarza.

2024.11.24 Czestochowa
Pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2024/2025
Rakow Czestochowa - Korona Kielce
N/z Stadion Rakowa
Foto Mateusz Sobczak / PressFocus

2024.11.24 Czestochowa
Football Polish League PKO Ekstraklasa season 2024/2025
Rakow Czestochowa - Korona Kielce
Stadion Rakowa
Credit: Mateusz Sobczak / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

28.01.2026 18:42

Oficjalnie: Oto następca Rochy w Zagłębiu

Po tym, jak negocjacje między Zagłębiem Lubin a Rakowem Częstochowa ws. wykupu Leonardo Rochy zakończyły się fiaskiem, „Miedziowi” ruszyli na poszukiwania nowego snajpera. Padło na dwukrotnego reprezentanta Węgier.

Magdeburg, Sachsen-Anhalt, Deutschland, 03.08.2025: Avnet Arena: 1. Spieltag, Saison 2025/26, 2. Fussball-Bundesliga: 1. FC Magdeburg - Eintracht Braunschweig: Levente Szabó 11, Eintracht Braunschweig *** Magdeburg, Saxony-Anhalt, Germany, 03 08 2025 Avnet Arena 1 Matchday, Season 2025 26, 2 Soccer Bundesliga 1 FC Magdeburg Eintracht Braunschweig Levente Szabó 11, Eintracht Braunschweig Copyright: xdtsxNachrichtenagenturx dts_77384
2025.08.03 Magdeburg
pilka nozna , 2. liga niemiecka
1. FC Magdeburg - Eintracht Braunschweig
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

28.01.2026 18:41

Motor Lublin przedłużył kontrakt z kluczowym zawodnikiem

Motor Lublin ogłosił przedłużenie kontraktu z jednym z najważniejszych członków drużyny. Solidnie zabezpieczył jego przyszłość.

2025.07.20 Lublin pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2025/2026
Motor Lublin - Arka Gdynia
N/z Bartosz Wolski
Foto Ireneusz Wnuk / PressFocus

2025.07.20 Lublin Football - Polish PKO Ekstraklasa season 2025/2026
Motor Lublin - Arka Gdynia
Bartosz Wolski
Credit: Ireneusz Wnuk / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

28.01.2026 18:11

Hit staje się faktem! Adrian Przyborek trafi do wielkiego klubu Serie A!

Adrian Przyborek będzie grał w Serie A! Polski zawodnik trafi na Półwysep Apeniński, a Pogoń Szczecin zarobi spore pieniądze na swoim zawodniku.

2025.11.09 Szczecin Stadion im. Floriana Krygiera
pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2025/2026
Pogon Szczecin - Jagiellonia Bialystok
N/z Adrian Przyborek
Foto Szymon Gorski / PressFocus

2025.11.09 Szczecin Stadion im. Floriana Krygiera
football Polish PKO Ekstraklasa season 2025/2026
Pogon Szczecin - Jagiellonia Bialystok
Adrian Przyborek
Credit: Szymon Gorski / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

28.01.2026 18:09

Media: Utalentowany obrońca zagra w Ekstraklasie

Michał Synoś znajdował się w kręgu zainteresowań polskich oraz zagranicznych klubów. 18-letni stoper podjął już decyzję, gdzie będzie występował od sezonu 2026-27.

2024.09.30 Rzeszow
Pilka nozna Betclic 1 Liga sezon 2024/2025
Stal Rzeszow - GKS Tychy
N/z Michal Synos
Foto Lukasz Sobala / PressFocus

2024.09.30 Rzeszow
Football Polish First League season 2024/2025
Stal Rzeszow - GKS Tychy
Michal Synos
Credit: Lukasz Sobala / PressFocus

Czytaj więcej

Najnowsze

Zawodnik Bayernu na celowniku Atletico

W kręgu zainteresowań „Rojiblancos” znalazł się 67-krotny reprezentant Niemiec. Do transferu dojść może jeszcze tej zimy.

Bukmacherzy La Liga

FC Copenhagen v Napoli, UEFA Champions League, Copenhagen, Denmark Copenhagen, Denmark. 20th, January 2026. Head coach Antonio Conte of Napoli seen during the UEFA Champions League match between FC Copenhagen and Napoli at Parken in Copenhagen. Denmark, Copenhagen PUBLICATIONxNOTxINxDENxNORxFINxBEL Copyright: xGonzalesxPhoto/NicolaixBethelsenx
2026.01.20 Kopenhaga
pilka nozna liga mistrzow
FC Kopenhaga - SSC Napoli
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Hit ostatniej kolejki Ligi Mistrzów! Napoli – Chelsea [LIVE]

Bukmacherzy Liga Mistrzów

Ousmane Dembele - PSG vs Nice in Parc des Princes, Paris, France, on 1 November, 2025.
01/11/2025-Paris, FRANCE.

//URMAN_DSC_9756-2/Credit:LIONEL URMAN/SIPA/2511011922
2025.11.01 Paryz
pilka nozna liga francuska
Paris Saint-Germain - OGC Nice
Foto LIONEL URMAN/SIPA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Przełamanie Paryżan? PSG – Newcastle United [LIVE]

Liga Mistrzów

Raków Częstochowa wypożyczył piłkarza

Ekstraklasa

Waldemar Anton, BVB 3 scores, shoots goal , Tor, Treffer, Torschuss, 2-2 celebrates his goal, happy, laugh, celebration, in the match FC BAYERN MuNCHEN - BORUSSIA DORTMUND 2-2 on Apr 12, 2025 in Munchen, Germany. Season 2024/2025, 1.Bundesliga, FCB, BVB, matchday 29, 29.Spieltag
2025.04.12 Monachium
pilka nozna , liga niemiecka
Bayern Monachium - Borussia Dortmund
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Inter wygra w Dortmundzie? BVB – Inter Mediolan [LIVE]

Liga Mistrzów

Piłka nożna

Powrót króla, który zawiódł. Recenzja Football Manager 26

Po dwóch latach przerwy pojawiła się najnowsza odsłona gry Football Manager. Tytuł przeszedł ogromną rewolucję, jednak jej efekt minął się z oczekiwaniami graczy oraz samych twórców.

Ekstraklasa