Polska Ekstraklasa

08.04.2017 14:00

Jeden to za mało, dwóch w sam raz. Podzielny tytuł

Jeśli Jagiellonia lub Lechia zdobędą mistrzostwo, zrobią wyłom w trwającej od trzech lat typowo polskiej tradycji.

TOMASZ LIPIŃSKI

I nie chodzi wcale o to, że najwyższego zaszczytu dostąpi ktoś spoza układu warszawsko-poznańskiego. Bo nawet Legia, taka jak w sezonie 2012-13, zrobiłaby dziś różnicę. Taka, czyli jaka? Po prostu z jednym trenerem od początku do końca, który zdobytym w pocie czoła tytułem nie musiałby z nikim się dzielić. W całości byłby tylko jego. 

A tak nie było rok, dwa i trzy lata temu. Bez różnicy, czy piłkarze Legii, czy też Lecha pierwsi meldowali się na mecie. Najpierw Jana Urbana podsiadł Henning Berg, następnie w drodze na szczyt poległ Mariusz Rumak, powierzoną mu misję tymczasowo kontynuował Krzysztof Chrobak i do szczęśliwego finału doprowadził Maciej Skorża. Wreszcie na gruzach norweskiej Legii swój sukces zbudował Stanisław Czerczesow. W tym sezonie zarówno obrońca tytułu, jak i Kolejorz trenerską zawieruchę już przeszli i z ogólnego chaosu na wierzch wyrzuciło Jacka Magierę i Nenada Bjelicę. A zatem jeśli jedna z tych dwóch drużyn sięgnie po mistrzostwo, będzie to czwarty kolejny mistrz po mocnych przejściach i ostrym tąpnięciu. Że to nic takiego ani szczególnego? Wydaje się, że jednak coś. 

Rozszerzając bowiem kontekst na ligowe wydarzenia w całym XXI wieku, na który złożyło się 16 pełnych sezonów, zobaczymy, że zaledwie w 50 procentach zwycięskiego konia dosiadał tylko jeden dżokej. Idąc chronologicznie, napotykamy następujące mistrzowskie roszady: Henryk Kasperczak za Franciszka Smudę (Wisła 2000-01), Werner Liczka za Kasperczaka (Wisła 2004-05), Dariusz Wdowczyk za Jacka Zielińskiego (Legia 2005-06), Czesław Michniewicz za Edwarda Klejndinsta (Zagłębie Lubin 2006-07), Tomasz Kulawik za Kasperczaka, a za Kulawika Robert Maaskant (Wisła 2010-11). O trzech ostatnich sezonach już było. W sumie na 16 tytułów zapracowało więc 26 trenerów. Naprawdę sporo. 

A przecież przyjęło się, że nerwowe ruchy i dymisje trenerów wpisane są w żywoty przeciętniaków oraz słabeuszy i ich palące potrzeby, które odważny strażak gasi z entuzjazmem. Tymczasem u nas nikt nie zna dnia ani godziny. Za chwilową zadyszkę, serię niepowodzeń lub cokolwiek grubszego płaci się ten sam rachunek, nieważne, czy okupuje się miejsce bliżej góry, czy dołu tabeli. 

Zaraz, zaraz, ale o co tyle hałasu – zapytacie. – Przecież te same reguły obowiązują trenerów na całym świecie. Czy aby na pewno? Skoro chcemy równać do najlepszych, to weźmy pod lupę sytuację w pięciu najsilniejszych ligach europejskich, w kolejności alfabetycznej: angielskiej, francuskiej, hiszpańskiej, niemieckiej i włoskiej. 

Okazuje się, że w XXI wieku żaden mistrz tych lig nie zwolnił w trakcie sezonu szkoleniowca. Żaden! 16 czempionów w Premier League, Ligue 1, Primera Division, Bundeslidze i Serie A przypisanych zostało do 16 trenerów w każdej z nich. To żelazna reguła, od której był wyjątek. 

W sezonie 2012-13 Tito Vilanova musiał poddać się wyczerpującej kuracji w walce, jak się okazało przegranej, z rakiem ślinianki, dlatego ad interim zastąpił go asystent Jordi Roura. Wyjątek w pełni usprawiedliwiony. Jeśli komuś zachciało się zmiany dla samej zmiany, to drogo za to zapłacił. Akurat Katarczyków z Paris SG stać na dużo, ale na pewno żal im mistrzostwa sprezentowanego Montpellier w sezonie 2011-12, kiedy za Antoine’a Kombouare, który na półmetku był liderem, wstawili Carlo Ancelottiego. 

Jak bardzo odbiega polski mistrz od europejskich standardów, zobaczymy tym wyraźniej, im głębiej wnikniemy w historię. W Anglii od sezonu 1933-34 mistrz w mistrza miał tylko jednego menedżera. Pierwszy i ostatni raz zdarzyło się inaczej z powodu śmierci na zapalnie płuc wybitnego Herberta Chapmana z Arsenalu w styczniu 1934 roku. Sezon zakończył, nie psując niczego, Joseph Shaw. 

We Francji oczywiście można było liczyć na niekonwencjonalne ruchy Bernarda Tapiego, który w latach 90. prezesował Olympique Marsylia. Ekscentryczny właściciel reagował szybko, myślał wolniej i niekiedy żałował swoich decyzji. Choć tej z 1991 roku prawdopodobnie nie, bo desygnując Raymonda Goethelsa w miejsce Tomislava Ivicia, cel osiągnął. W Hiszpanii trzeba cofnąć się aż do rozgrywek z lat 1977-78, kiedy w Realu Madryt po półmetku Miljana Miljanicia zmienił Luis Molowny. I wreszcie Włochy, które z kolei po ostatni przypadek mistrzowskiej roszady odsyłają nas do samego początku lat 70. Wtedy legendarnego i skonfliktowanego z piłkarzami Interu Helenio Herrerę już po szóstej kolejce zastąpił Giovanni Invernizzi. 

Jednak najciekawsza historia dotyczyła Carlo Carcano i rozegrała się przed drugą wojną światową. Z nim Juventus kroczył od pierwszego do piątego mistrzostwa, ale w połowie piątego sezonu gruchnęła szokująca wiadomość, że Carcano odchodzi. Oficjalnie z przyczyn osobistych. Prezydent Edoardo Agnelli wezwał radę drużyny, żeby wypowiedziała się na temat plotek krążących wokół trenera. – Coś jest na rzeczy – rzekli. Carcano był homoseksualistą. W czasach faszystowskich nie tolerowało się skłonności mężczyzny do drugiego mężczyzny i Agnelli, żeby uniknąć skandalu na dużą skalę, wybrał mniejsze zło. Musiało minąć wiele lat, zanim o prawdziwych przyczynach dymisji z grudnia 1934 roku dowiedziała się opinia publiczna. 

Takie to sensacje, skandale lub życiowe dramaty prowadziły do zmian u europejskich mistrzów, zresztą w większości w dość zamierzchłych czasach. Co gdzie indziej wyjątkiem, u nas staje się regułą. Co w Europie dawno wyszło z mody lub nigdy się nie nosiło, w ekstraklasie wygląda niczego sobie.

Możliwość komentowania została wyłączona.