17.11.2021 21:22

Listopad = akcja Movember. O co w tym chodzi?

Kiedy w 2003 roku Luke Slattery i Travis Garone wymyślili akcję, której celem była zbiórka pieniędzy na rzecz fundacji, która zajmuje się badaniami na rakiem prostaty, udział w niej wzięło ich kilkudziesięciu przyjaciół. Nikt się wtedy nie spodziewał, że siedemnaście lat później Movember będzie wielki ruchem, który dzięki globalnemu zasięgowi pomógł uratować wiele ludzkich istnień.

Listopad już tradycyjnie jest dedykowany akcji Movember

To ostatnie zdanie może się wydawać przerysowaniem sytuacji, ale tak nie jest. O tym jednak nieco później, ponieważ warto dorzucić dla kontekstu sytuacyjnego, o czym tak naprawdę mowa i o jaką stawkę idzie gra. O tym, że nazwa akcji pochodzi ze zbitki dwóch angielskich słów „moustache – wąsy” i „November – listopad” wiedzą już chyba wszyscy. Niewielu może sobie jednak zdawać sprawę z tego, że chociaż całość inicjatywy narodziła się w Australii, to swój światowy rozgłos zyskała dzięki jej przeniesieniu na grunt amerykański czy też brytyjski. Ten drugi kierunek miał z kolei ogromny wpływ na to, że Momevber zawitał także do Polski. To bowiem zapuszczanie wąsów przez piłkarzy grających w Premier League, a także tamtejszych dziennikarzy i ekspertów sprawiło, że całość trafiła na nasze podwórko.

W całej akcji chodzi o to, by dzięki zapuszczonym wąsom (tylko, bez żadnej brody czy innych zarostowych historii) zwrócić uwagę na problem badania się przez panów na okoliczność raka jąder czy też nowotworu prostaty. Temat, który do tej pory był uznawany raczej za tabu, nagle został przeniesiony do sfery publicznej i zaczęto o nim głośno mówić. Kiedy ktoś pytał, skąd ten wąsy – a omówmy się, te po raz ostatni były modne w czasach, kiedy Polska zdobywała medale mistrzostw świata – każdy, kto był zaangażowany w akcję mógł z grubsza nakreślić problem, a jeśli nie skłonić do wyprawy do lekarza, to przynajmniej poddać taki temat pod rozwagę.

Do Polski Movember zawędrował głównie za sprawą Marcina Rosłonia, a także jego kolegów ze sportowej redakcji Canal+, stacji, która ma prawa do pokazywania meczów Premier League. W gronie propagatorów akcji był m.in. Tomasz Smokowski, dziś dziennikarz Kanału Sportowego. – Dokładnie, to był pomysł Marcina, który nas tym wszystkim zaraził. Pewnego razu przyszedł do redakcji i stwierdził „ej, a może byśmy tak gremialnie, całą redakcją to zrobili”. No i stało się. Zrobiliśmy to – powiedział w rozmowie z „Piłką Nożną”.

– Początkowo tak akcja zapuszczania mało twarzowych wąsów była przez wielu robiona dla śmiechu czy dla beki, ale przez te wszystkie listopady, w których się toczyła pozwoliła uświadomić dużą liczbę Polaków. Zwłaszcza tych, którzy najbardziej są narażeni na chorobę, a więc panów po 30 i 40 roku życia – dodał. – Jestem bardzo zadowolony z faktu, że w końcu przestało to być tematem tabu. Tak jak kobiety powinny badać piersi, tak mężczyźni muszą badać swoje skarby. Po prostu trzeba, a samo badanie nie wymaga zbyt wielkiego zachodu, bo trwa tak naprawdę kilka minut. Oprócz uświadomienia, mężczyźni przekonali się również o tym, że nie ma tu niczego strasznego, a pójście do lekarza nie wymaga żadnego wielkiego heroizmu – przyznał.

Przy okazji znaczenia całego przedsięwzięcia, kluczowym i przełomowym rokiem okazał się 2016. To właśnie wtedy do akcji włączyły się placówki medyczne: Medicover, Klinika Nova czy też Affidea Polska, dzięki który udało się przeprowadzić szereg bezpłatnych badań dla panów. Działania w ramach akcji były nagłaśniane w wielu miastach, także poprzez lokalne i ogólnokrajowe media. Tylko podczas wspomnianego roku darmowe badania przeprowadzono u 1300 mężczyzn, z czego aż u szesnastu zdiagnozowano raka jąder. Gdyby nie głośna dyskusja o konieczności odwiedzania lekarza, być może nigdy nie dowiedzieliby się o chorobie i nie podjęli szybkiego leczenia, która mogło uratować ich życie. Skoro więc jedna ludzka dusza jest bezcenna, to w tym przypadku – a było to cztery lata temu, kiedy Movember w Polsce nabierał dopiero rozpędu – uratowano ich znacznie więcej.

Sam Tomasz Smokowski, który działał na tym polu niezwykle aktywnie, samemu zapuszczają wąsy udając się badania. Jak zdradzi podczas rozmowy z nami, takie właśnie pojedyncze przykłady były najlepszym przykładem na to, że było warto się męczyć z zarostem podczas kolejnych listopadowych dni. – Nie pamiętam dokładnie czy był to rok 2016, czy może 2015, ale dostaliśmy wtedy w redakcji takiego maila. Już w grudniu ktoś do nas napisał, że zainspirowaliśmy go, poszedł się przebadać i znaleziono u niego początki choroby nowotworowej i chciałby nam z tego miejsca podziękować. I właśnie wtedy to do nas dotarło, właśnie wtedy powiedzieliśmy sobie, że, kurczę, było warto, chociażby dla tej jednej osoby – powiedział dziennikarz, który dodał również, że jeśli chodzi o warunki akcji to nie uznawał kompromisów. – Razem z Marcinem Rosłoniem byliśmy w tej kwestii tradycjonalistami i mocno trzymaliśmy kciuki za wytrwałość kolegów. Uważaliśmy, że skoro symbolem jest wąs, to nie może on być połączony z brodą. Czyli jakiś długi wąs plus trzydniowa broda i trochę heheszków. Nie. Jeśli zapuszczamy wąsa, to całe policzki i broda muszą być czyściutkie i nieskalane.

Im dalej w las, tym Movember zyskiwał coraz większe zasięgi. Do akcji włączały się kolejne znane postaci, nie tylko ze świata piłki nożnej. Dziś ambasadorami kampanii na temat „męskich” badań są m.in. ludzie, którzy aktywnie tworzą np. na Youtubie, a ich zasięgi są nieporównanie większe. Skoro jednak gdzieś przybyło, to gdzieś musiało ubyć i niestety stało się to właśnie na futbolowych boiskach. Jeszcze bowiem kilka lat temu, kiedy Smokowski pracował jeszcze w redakcji Canal +, to właśnie on aktywnie namawiał piłkarzy grających w ekstraklasie, by zapuszczali wąsy. – Już chyba w drugim roku tej akcji bardzo mocno zdopingowałem naszych ligowców, żeby się do niej włączyli i muszę przyznać, że zakończyło się to niemałym sukcesem. Już nie pamiętam, kto konkretnie, ale wiem, że bawili się m.in. Michał Kucharczyk czy Radek Majewski. Właściwie pół ligi zapuściło ten wąsy na listopad, a widzę, że w tym roku ten entuzjazm nieco opadł – przypomniał.

Movember w Polsce cały czas się rozwija. To już nie tylko okazjonalne artykuły czy możliwość przebadania się w wybranych miastach. Całość jest obecnie ciągnięta przez ogromną machinę promocyjną, wydarzenia, sprzedawana gadżety i głośne nazwiska. Dodatkowo, oprócz badań, o których była mowa wcześniej, panowie mogą również sprawdzić poziom PSA, czyli markera nowotworowego prostaty, który jest obecny we krwi. To z kolei oznacza, że można sprawdzić stan zdrowia większej liczby osób, co przecież przy okazji takich akcji jest decydujące, nawet jeśli przypadki wykrytych chorób będziemy liczyć w dziesiątkach.

Czy warto zapuścić wąsy w listopadzie, samemu pójść się zbadać i bez wstydu podzielić się wiedzą z kolegami? Oczywiście, że tak. – To, że jesteśmy przez ten jeden miesiąc brzydcy, to też po coś. Kiedy Movember się zaczynał, to te wąchale były takim swego rodzaju pierwiastkiem obciachu, ale właśnie w tym rzecz. Niech ludzie pytają, dlaczego. No właśnie dlatego! – zakończył Tomasz Smokowski.

Żeby z kolei postawić stempel pod tematem, warto przypomnieć, że według badań, co trzeci mężczyzna w wieku od 50 do 80 lat zachoruje na raka prostaty. Samo ryzyko poważnie wzrasta po 45. roku życia, a jeśli także te dane są mało przekonujące, to należy sobie uzmysłowić, że nowotwór prostaty jest czwartym (!) na świecie pod względem śmiertelności.

Przekonani? No to do lekarza!

Grzegorz Garbacik

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 28/2026

Zobacz numer

Polska Ekstraklasa

18.07.2026 12:30

Z Arsenalu do Cracovii. Młody pomocnik przy ul. Kałuży

Cracovia tego lata nie jest specjalnie aktywna na rynku transferowym, skupiając się głównie na ściąganiu młodych i perspektywicznych piłkarzy. Kolejny z nich właśnie zawitał przy ul. Kałuży.

2024.05.19 Krakow
Pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2023/2024
Cracovia - Rakow Czestochowa
N/z Cracovia stadion widok ogolny ilustracyjne
Foto Mateusz Sobczak / PressFocus

2024.05.19 Krakow
Football Polish League PKO Ekstraklasa season 2023/2024
Cracovia - Rakow Czestochowa
Cracovia stadion widok ogolny ilustracyjne
Credit: Mateusz Sobczak / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

17.07.2026 21:22

Oficjalnie! Górnik Zabrze z kolejnym transferem!

Nowy obrońca melduje się w Zabrzu. Maximilian Dietz podpisał kontrakt z triumfatorem Pucharu Polski!

2026.05.23 Zabrze
Pilka nozna PKO BP Ekstraklasa Sezon 2025/2026
Gornik Zabrze - Radomiak Radom
N/z Rafal Janicki, Maksym Khlan, Pawel Olkowski, Yvan Ikia Dimi, Patrik Hellebrand, Lukas Ambros, Sondre Liseth, Josema Sanchez, Lukas Sadilek, radosc, radosc po golu, radosc po bramce
Foto Marcin Bulanda / PressFocus

2026.05.23 Zabrze
Football Polish PKO BP Ekstraklasa League Season 2025/2026
Gornik Zabrze - Radomiak Radom
Rafal Janicki, Maksym Khlan, Pawel Olkowski, Yvan Ikia Dimi, Patrik Hellebrand, Lukas Ambros, Sondre Liseth, Josema Sanchez, Lukas Sadilek, radosc, radosc po golu, radosc po bramce
Credit: Marcin Bulanda / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

17.07.2026 16:42

Reprezentant Polski zmienia klub! Zostały już tylko formalności!

Związany z Górnikiem Zabrze Kryspin Szcześniak będzie miał nowy klub. Według mediów, zawodnik zmieni barwy, ale pozostanie w PKO BP Ekstraklasa.

2025.11.13, Warszawa
Pilka nozna, Reprezentacja Polski
Trening przed meczem Polska - Holandia
N/z Kryspin Szczesniak
Fot Rafal Oleksiewicz / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

17.07.2026 13:46

Cztery sygnały po Superpucharze. Jaki Lech przystępuje do sezonu?

Po raz pierwszy od dekady i siódmy w historii Lech sięgnął po Superpuchar Polski. Na podstawie spotkania o najmniej prestiżowe z krajowych trofeów trudno o daleko idące wnioski, natomiast pewne sygnały przed przystąpieniem do gry o Champions League zostały przez Kolejorza wysłane.

2026.07.16 Poznan
Pilka nozna Superpuchar polski
Lech Poznan - Gornik Zabrze
N/z Mikael Ishak gol radosc bramka
Foto Pawel Jaskolka / PressFocus

2026.07.16 Poznan
Football Polish Supercup
Lech Poznan - Gornik Zabrze

Credit: Pawel Jaskolka / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

17.07.2026 13:26

Oficjalnie: Cracovia przedłużyła kontrakt i wypożyczyła zawodnika

Bartosz Biedrzycki podpisał nową umowę z Cracovią. Jednocześnie Pasy postanowiły wypożyczyć 23-latka do pierwszoligowej Odry Opole.

2025.08.03 Krakow
Pilka nozna , PKO BP Ekstraklasa sezon 2025/26
Cracovia Krakow - Lechia Gdansk
N/z Bartosz Biedrzycki
Foto Krzysztof Porebski / PressFocus

2025.08.03 Krakow
Football Polish top league , 2025/2026 season
Cracovia Krakow - Lechia Gdansk
Bartosz Biedrzycki
Credit: Krzysztof Porebski / PressFocus

Czytaj więcej

Najnowsze

BREDA , 22-11-2025 , Rat Verlegh Stadion , Season 2025 / 2026 , Dutch Eredivisie football, match between NAC and PSV , picture shows NAC goalkeeper Daniel Bielica (Photo by Pro Shots/Sipa USA)
2025.11.22 Breda
pilka nozna , liga holenderska
NAC Breda - PSV Eindhoven
Foto Pro Shots Photo Agency/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Polski bramkarz z szokującymi przenosinami! Przechodzi do Anglii

Sensacyjny transfer polskiego golkipera! Będzie grał w znanym angielskim klubie.

Reprezentacja Polski

Z Arsenalu do Cracovii. Młody pomocnik przy ul. Kałuży

Ekstraklasa

Fuﬂball, WM 2026, 20260715, England - Argentinien. Im Bild v.l. Trainer England Thomas TUCHEL, Co-Trainer England Anthony BARRY. Atlanta Atlanta-Stadion Georgia Vereinigte Staaten von Amerika *** Soccer, 2026 World Cup, 20260715, England vs. Argentina. Pictured, from left: England head coach Thomas TUCHEL, England assistant coach Anthony BARRY. Atlanta, Atlanta Stadium, Georgia, United States of America Copyright: Passion2Press/MarkusxFischerx
2026.07.15 Atlanta
pilka nozna mistrzostwa swiata
Anglia - Argentyna
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Tuchel przed meczem o 3. miejsce. „Taka jest perspektywa”

Mistrzostwa Świata 2026

Lionel Messi of Argentina celebrates after scoring the team's third goal during the FIFA World Cup 2026 Group J match between Argentina and Jordan at Dallas Stadium in Arlington, Texas, United States, on June 27th, 2026. (Photo by Riquelve Nata/Sports Press Photo) (Photo by Riquelve Nata/Sports Press Photo/Sipa USA)
2026.06.28 Arlington
pilka nozna mistrzostwa swiata
Jordania - Argentyna

Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

De la Fuente o sposobie na zatrzymanie Messiego. „Tego na pewno nie zrobimy”

Mistrzostwa Świata 2026

Ferran Torres of FC Barcelona celebrate his goal during the UEFA Champions League Quarter Finals match Atletico Madrid vs Barcelona at Riyadh Air Metropolitano, Madrid, Spain on 14 April 2026

(Photo by Samuel Carreno/News Images) in Madrid, Spain on 4/14/2026. (Photo by Samuel Carreno/News Images/Sipa USA)
2026.04.14 Madryt
pilka nozna liga Mistrzow
Atletico Madryt - FC Barcelona
Foto News Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Hit wewnątrz La Liga? Atletico Madryt chce gwiazdę Barcelony!

La Liga

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski