10.02.2020 16:15

Pozycja na boisku a zajęcie po karierze

Najtrudniejsza decyzja w życiu piłkarza zazwyczaj nie dotyczy stricte sportu. Znalezienie zajęcia po zakończeniu kariery sportowej jest bardziej wymagające niż jakiekolwiek zadanie na boisku.

Kariery Piotra Stokowca i Michała Probierza potwierdzają, że trenerami najczęściej zostają byli pomocnicy (FOT. JAKUB GRUCA/400mm.pl)

KONRAD WITKOWSKI

Teoretycznie sprawa wydaje się dość prosta: piłkarze występujący bliżej własnej bramki powinni przejawiać smykałkę do zawodu trenera, z kolei przedstawiciele formacji ofensywnych, z założenia osoby bardziej przebojowe i błyskotliwe, nadawać się do roli ekspertów telewizyjnych. Czy tego typu domniemania znajdują potwierdzenie w praktyce?

CHLEB Z NIEJEDNEGO PIECA

Wzięliśmy pod uwagę 60 polskich piłkarzy grających przynajmniej na poziomie Ekstraklasy. Przede wszystkim takich, którzy po murawie biegali w latach 90. i na początku XXI wieku, a więc dziś będących u szczytu kariery po karierze. W oczy rzuca się przede wszystkim interdyscyplinarność tego towarzystwa: niewielu jest zawodników, którzy po zawieszeniu butów na kołku poświęcili się jednej profesji (tę zawodową wierność można przypisać głównie trenerom). Na przykład Grzegorz Mielcarski zanim został ekspertem telewizyjnym, próbował sił na stanowisku dyrektora sportowego Wisły Kraków. Marek Citko ostatnimi czasy opowiada o piłce na antenach TVP, ale w przeszłości był politykiem (zasiadał w Sejmiku Województwa Podlaskiego), zdarzyło mu się także przez chwilę kierować pionem sportowym we wspomnianej Wiśle. Różne pomysły na siebie miał Krzysztof Przytuła – obecny dyrektor sportowy ŁKS zdobywał doświadczenie również w roli trenera oraz komentatora. Wyjątkowo wszechstronny jest Tomasz Frankowski, który wspólnie z Mirosławem Szymkowiakiem i Markiem Koniecznym założył w Krakowie Akademię Piłkarską 21, trenował napastników w reprezentacji prowadzonej przez Franciszka Smudę, zaś od pewnego czasu realizuje się jako polityk. W maju ubiegłego roku czterokrotny król strzelców Ekstraklasy uzyskał mandat posła do Parlamentu Europejskiego. Najświeższy przykład wielostronności działania po karierze stanowi Wojciech Kowalewski, który szkolił bramkarzy, pojawiał się w studiach telewizyjnych, a kilka miesięcy temu niespodziewanie został prezesem Stomilu Olsztyn.

Generalnie rzecz biorąc, najistotniejsze są indywidualne predyspozycje człowieka. Istnieją jednak pewne korelacje między rolą pełnioną na boisku a fachem wykonywanym po zakończeniu kariery. W naszych realiach bezsprzecznie najczęściej trenerami zostają pomocnicy. Jerzy Brzęczek, Ryszard Tarasiewicz, Piotr Stokowiec, Jan Urban, Michał Probierz, Radosław Sobolewski, Marcin Brosz, Aleksandar Vuković (co prawda to Serb, ale przez większość kariery piłkarskiej i całą dotychczasową trenerską związany z Polską), Dariusz Gęsior, Piotr Nowak czy Kazimierz Moskal – przykłady można mnożyć. W tej zależności nie ma przypadku: w końcu pozycja na murawie w największym stopniu właśnie od pomocników wymaga umiejętności szybkiego myślenia, analizowania oraz antycypowania wydarzeń. Tego typu cechy, wsparte nabywaną na kursach wiedzą teoretyczną, stanowią później podstawę pracy szkoleniowej. Nie jest też zaskoczeniem, że drudzy w kolejce do trenerskich posad są obrońcy (choćby Waldemar Fornalik, Dariusz Żuraw, Maciej Stolarczyk czy Dariusz Kubicki), którzy nie muszą być aż tak kreatywni, jak ich koledzy z drugiej linii, ale na boisku mają okazję widzieć jeszcze więcej. Najrzadziej szkoleniowcami zostają bramkarze i napastnicy. Pierwsi, jeśli już trenują, to raczej wyłącznie swoich następców, a nie całe drużyny. Drudzy, na murawie bazujący głównie na intuicji oraz szybkości, zdecydowanie lepiej odnajdują się w roli ekspertów telewizyjnych (Artur Wichniarek, Marcin Żewłakow, Maciej Żurawski, Andrzej Juskowiak czy Dariusz Dziekanowski), a także polityków, co potwierdzają przykłady Citki, Frankowskiego i Romana Koseckiego.

Byli pomocnicy przeważają nie tylko wśród trenerów, ale też w grupie dyrektorów sportowych (Dariusz Sztylka, Antoni Łukasiewicz, Przytuła). Choć tu dominacja nie jest aż tak wyraźna, bowiem niemal równie liczną reprezentację w dyrektorskich gabinetach mają defensorzy (Marek Jóźwiak, Michał Żewłakow, Tomasz Rząsa, swego czasu Arkadiusz Głowacki). Byłych bramkarzy oraz napastników brakuje także w gronie ludzi odpowiedzialnych za transfery. Być może w jakimś stopniu wynika to z faktu, że przedstawiciele tych pozycji to z reguły indywidualiści, podczas gdy codzienna praca w klubie wymaga umiejętności gry zespołowej.

Eksperci telewizyjni to grupa najliczniejsza (obok trenerów) i jednocześnie najbardziej zróżnicowana. Przeważają w niej napastnicy, lecz także obrońcy mają sporo do powiedzenia. Defensywę na szklanym ekranie reprezentują między innymi Marcin Baszczyński, Tomasz Hajto, Paweł Golański, Tomasz Łapiński, Dariusz Wdowczyk, Kazimierz Węgrzyn czy Piotr Czachowski. Stacji telewizyjnych, transmisji meczów oraz programów publicystycznych przybywa, zatem grono medialnych autorytetów złożonych z byłych zawodników będzie się systematycznie powiększać.

LEPIEJ NA SWOIM

Niewielu piłkarzy grających na względnie wysokim poziomie po karierze decyduje się na pracę w akademiach dużych polskich klubów (jednym z nielicznych jest Dariusz Dudka, zajmujący się w Lechu Poznań planowaniem karier młodych zawodników). Znacznie popularniejszym pomysłem jest zakładanie własnych szkółek, na co zdecydowali się choćby Piotr Reiss, Andrzej Niedzielan z Arkadiuszem Radomskim czy Przemysław Kaźmierczak (wspólnie z Golańskim oraz Krzysztofem Nykielem). Sławomir Peszko z otwarciem akademii pod swoim patronatem nawet nie czekał do końca kariery.

Gdyby kierować się wyłącznie pozycją na boisku i przytoczonymi powyżej przykładami, należałoby przypuszczać, że za kilka lat Grzegorz Krychowiak zostanie trenerem, Piotr Zieliński dyrektorem sportowym, Kamil Glik oraz Arkadiusz Milik ekspertami telewizyjnymi, zaś Łukasz Fabiański i Wojciech Szczęsny poświęcą czas na szkolenie bramkarzy. To jednak tylko domysły, które mogą okazać się mrzonkami. Za to w przypadku kilku obecnych reprezentantów Polski wizja przyszłości jest znacznie klarowniejsza. O trenerskich predyspozycjach Łukasza Piszczka mówi się od dawna, a sam zawodnik Borussii Dortmund z czasem chyba coraz bardziej przekonuje się do tego pomysłu. Kamil Grosicki od kilku lat jest współwłaścicielem szkółki piłkarskiej w Szczecinie. Robert Lewandowski wspominał o stworzeniu w Warszawie swojej akademii – jeśli ten zamiar zrealizuje, już samą magią nazwiska prawdopodobnie zmiażdży konkurencję, nie tylko na stołecznym rynku.

ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ RÓWNIEŻ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA”

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 28/2026

Zobacz numer

Polska Ekstraklasa

18.07.2026 12:30

Z Arsenalu do Cracovii. Młody pomocnik przy ul. Kałuży

Cracovia tego lata nie jest specjalnie aktywna na rynku transferowym, skupiając się głównie na ściąganiu młodych i perspektywicznych piłkarzy. Kolejny z nich właśnie zawitał przy ul. Kałuży.

2024.05.19 Krakow
Pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2023/2024
Cracovia - Rakow Czestochowa
N/z Cracovia stadion widok ogolny ilustracyjne
Foto Mateusz Sobczak / PressFocus

2024.05.19 Krakow
Football Polish League PKO Ekstraklasa season 2023/2024
Cracovia - Rakow Czestochowa
Cracovia stadion widok ogolny ilustracyjne
Credit: Mateusz Sobczak / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

17.07.2026 21:22

Oficjalnie! Górnik Zabrze z kolejnym transferem!

Nowy obrońca melduje się w Zabrzu. Maximilian Dietz podpisał kontrakt z triumfatorem Pucharu Polski!

2026.05.23 Zabrze
Pilka nozna PKO BP Ekstraklasa Sezon 2025/2026
Gornik Zabrze - Radomiak Radom
N/z Rafal Janicki, Maksym Khlan, Pawel Olkowski, Yvan Ikia Dimi, Patrik Hellebrand, Lukas Ambros, Sondre Liseth, Josema Sanchez, Lukas Sadilek, radosc, radosc po golu, radosc po bramce
Foto Marcin Bulanda / PressFocus

2026.05.23 Zabrze
Football Polish PKO BP Ekstraklasa League Season 2025/2026
Gornik Zabrze - Radomiak Radom
Rafal Janicki, Maksym Khlan, Pawel Olkowski, Yvan Ikia Dimi, Patrik Hellebrand, Lukas Ambros, Sondre Liseth, Josema Sanchez, Lukas Sadilek, radosc, radosc po golu, radosc po bramce
Credit: Marcin Bulanda / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

17.07.2026 16:42

Reprezentant Polski zmienia klub! Zostały już tylko formalności!

Związany z Górnikiem Zabrze Kryspin Szcześniak będzie miał nowy klub. Według mediów, zawodnik zmieni barwy, ale pozostanie w PKO BP Ekstraklasa.

2025.11.13, Warszawa
Pilka nozna, Reprezentacja Polski
Trening przed meczem Polska - Holandia
N/z Kryspin Szczesniak
Fot Rafal Oleksiewicz / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

17.07.2026 13:46

Cztery sygnały po Superpucharze. Jaki Lech przystępuje do sezonu?

Po raz pierwszy od dekady i siódmy w historii Lech sięgnął po Superpuchar Polski. Na podstawie spotkania o najmniej prestiżowe z krajowych trofeów trudno o daleko idące wnioski, natomiast pewne sygnały przed przystąpieniem do gry o Champions League zostały przez Kolejorza wysłane.

2026.07.16 Poznan
Pilka nozna Superpuchar polski
Lech Poznan - Gornik Zabrze
N/z Mikael Ishak gol radosc bramka
Foto Pawel Jaskolka / PressFocus

2026.07.16 Poznan
Football Polish Supercup
Lech Poznan - Gornik Zabrze

Credit: Pawel Jaskolka / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

17.07.2026 13:26

Oficjalnie: Cracovia przedłużyła kontrakt i wypożyczyła zawodnika

Bartosz Biedrzycki podpisał nową umowę z Cracovią. Jednocześnie Pasy postanowiły wypożyczyć 23-latka do pierwszoligowej Odry Opole.

2025.08.03 Krakow
Pilka nozna , PKO BP Ekstraklasa sezon 2025/26
Cracovia Krakow - Lechia Gdansk
N/z Bartosz Biedrzycki
Foto Krzysztof Porebski / PressFocus

2025.08.03 Krakow
Football Polish top league , 2025/2026 season
Cracovia Krakow - Lechia Gdansk
Bartosz Biedrzycki
Credit: Krzysztof Porebski / PressFocus

Czytaj więcej

Najnowsze

BREDA , 22-11-2025 , Rat Verlegh Stadion , Season 2025 / 2026 , Dutch Eredivisie football, match between NAC and PSV , picture shows NAC goalkeeper Daniel Bielica (Photo by Pro Shots/Sipa USA)
2025.11.22 Breda
pilka nozna , liga holenderska
NAC Breda - PSV Eindhoven
Foto Pro Shots Photo Agency/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Polski bramkarz z szokującymi przenosinami! Przechodzi do Anglii

Sensacyjny transfer polskiego golkipera! Będzie grał w znanym angielskim klubie.

Reprezentacja Polski

Z Arsenalu do Cracovii. Młody pomocnik przy ul. Kałuży

Ekstraklasa

Fuﬂball, WM 2026, 20260715, England - Argentinien. Im Bild v.l. Trainer England Thomas TUCHEL, Co-Trainer England Anthony BARRY. Atlanta Atlanta-Stadion Georgia Vereinigte Staaten von Amerika *** Soccer, 2026 World Cup, 20260715, England vs. Argentina. Pictured, from left: England head coach Thomas TUCHEL, England assistant coach Anthony BARRY. Atlanta, Atlanta Stadium, Georgia, United States of America Copyright: Passion2Press/MarkusxFischerx
2026.07.15 Atlanta
pilka nozna mistrzostwa swiata
Anglia - Argentyna
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Tuchel przed meczem o 3. miejsce. „Taka jest perspektywa”

Mistrzostwa Świata 2026

Lionel Messi of Argentina celebrates after scoring the team's third goal during the FIFA World Cup 2026 Group J match between Argentina and Jordan at Dallas Stadium in Arlington, Texas, United States, on June 27th, 2026. (Photo by Riquelve Nata/Sports Press Photo) (Photo by Riquelve Nata/Sports Press Photo/Sipa USA)
2026.06.28 Arlington
pilka nozna mistrzostwa swiata
Jordania - Argentyna

Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

De la Fuente o sposobie na zatrzymanie Messiego. „Tego na pewno nie zrobimy”

Mistrzostwa Świata 2026

Ferran Torres of FC Barcelona celebrate his goal during the UEFA Champions League Quarter Finals match Atletico Madrid vs Barcelona at Riyadh Air Metropolitano, Madrid, Spain on 14 April 2026

(Photo by Samuel Carreno/News Images) in Madrid, Spain on 4/14/2026. (Photo by Samuel Carreno/News Images/Sipa USA)
2026.04.14 Madryt
pilka nozna liga Mistrzow
Atletico Madryt - FC Barcelona
Foto News Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Hit wewnątrz La Liga? Atletico Madryt chce gwiazdę Barcelony!

La Liga

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski