FOT. IMAGO/PressFocus

Ligi w Europie Liga Mistrzów

18.09.2025 13:00

Stepowym krokiem do raju. Kajrat Ałmaty debiutuje w Lidze Mistrzów

Jak Kajrat Ałmaty – klub z azjatyckich peryferii, z kadrą o wartości Korony Kielce, w składzie którego występuje piłkarz odpalony z Zagłębia Lubin – znalazł się w elicie europejskiego futbolu?

Jan Broda

Od zera do bohatera

Gdy Temirlan Anarbekov odbił piłkę po strzale Daizena Maedy z 11. metrów, wypełniony po brzegi Stadion Centralny w Ałmatach wpadł w dziką euforię. Trudno zresztą, żeby było wówczas inaczej. Oto bowiem Kajrat po serii rzutów karnych wyeliminował wielki Celtic Glasgow i awansował po raz pierwszy w historii do Ligi Mistrzów.

Nie byłoby tego sukcesu, gdyby nie wspomniany wcześniej Anarbekov, który tamtej nocy obronił aż trzy jedenastki egzekwowane przez Szkotów. 21-letni bramkarz już na początku swojej kariery został bohaterem i żywą legendą Kajratu.

To opowieść z gatunku od zera do bohatera. Anarbekov eliminacje do Ligi Mistrzów zaczynał jako rezerwowy. Pojedynki z Olimpiją Lublana, KuPS i Slovanem Bratysława oglądał z ławki i nic nie wskazywało, by miało to ulec zmianie. Los jednak chciał inaczej.

Anarbekov niespodziewanie wskoczył do składu pod koniec pierwszego meczu na Celtic Park, kiedy to Aleksandr Zarutski nabawił się kontuzji kolana. Wydawać by się mogło, że uraz podstawowego golkipera w tak ważnym momencie praktycznie pozbawia Kajrat szans na awans w starciu ze szkockim gigantem.

Anarbekov, wbrew wszystkiemu i wszystkim, przerósł samego siebie. W obydwu spotkaniach zachował czyste konto, a w decydującej serii jedenastek wprowadził mistrza Kazachstanu do upragnionych bram piłkarskiego raju. Nic dziwnego, że w kraju zapanował na jego punkcie kult na miarę dobrze nam znanej „małyszomanii”.

Media nie bez powodu określiły go mianem najpopularniejszego piłkarza w Kazachstanie. Przed rewanżem z Celtikiem, profil Anarbekova na Instagramie obserwowało ledwie 7 tys. użytkowników. Tymczasem, w chwili pisania tych słów, jest już ich prawie 200 tys. Ta liczba ciągle rośnie.

Anarbekov na swój debiut w Lidze Mistrzów będzie musiał jednak trochę poczekać. W ostatnim meczu ligowym z Aktobe złamał szczękę i przeszedł operację. Teraz czeka go rehabilitacja i dwumiesięczna pauza. Szansę na pokazanie się ma za to jeszcze młodszy, bo 18-letni Serkhan Kalmyrza, który będzie chciał pójść w ślady swojego kolegi i sprawić kolejną wielką niespodziankę.

Historia Anarbekova to również historia Kajratu. Drużyny z piłkarskich (i nie tylko) peryferii, która wbrew logice znalazła się w ekskluzywnym gronie z największymi. Wartość całej kadry mistrzów Kazachstanu wynosi nieco ponad 12,5 mln euro. To mniej więcej tyle samo, co wartość przeciętnego klubu z Ekstraklasy, pokroju Korony Kielce czy Zagłębia Lubin. Aby jeszcze bardziej podkreślić skalę sukcesu Kajratu, warto wspomnieć, że pierwsze skrzypce w obronie gra w nim Luis Mata. Ten sam Luis Mata, który dopiero co został bez żalu pożegnany we wspomnianym Zagłębiu Lubin.

Personalia nie mają jednak większego znaczenia, przekonuje trener Kajratu Rafael Urazbakhtin, wskazując na przykład Karabachu Agdam, który ostatnio sensacyjnie pokonał 3:2 Benfikę w Lizbonie. Mistrzowie Kazachstanu chcą podążyć utartą przez Azerów ścieżką.

• – Mecz Karabachu z Benficą dowodzi, że wszystko jest możliwe. Nazwiska nie mają znaczenia; grają prawdziwi ludzie. Zobaczymy, co da się zrobić. Damy z siebie wszystko w meczu ze Sportingiem – zapowiedział szkoleniowiec.

Daleka podróż

Ałmaty są położone w Azji Środkowej w bezpośrednim sąsiedztwie trójstyku granic Kazachstanu, Chin i Kirgistanu. Bliżej stąd do Tokio czy Pekinu, niż do Lizbony. Tym samym Kajrat stał się najdalej wysuniętym na wschód klubem w europejskich pucharach. To rekord, nie licząc epizodów w eliminacjach dalej położonego też kazachskiego Irtyszu Pawłodar oraz rosyjskiego Sybiru Nowosybirsk.

Kajrat musiał przebrnąć długą drogę, by dostać się do Ligi Mistrzów. Mistrz Kazachstanu zaczynał kwalifikacje od I rundy, w której w miarę pewnie pokonał słoweńską Olimpiję Lublana (1:1, 2:1). Następnie podopieczni trenera Rafaela Urazbakhtina odrobili straty z fińskim KuPS. W pierwszym meczu przegrali 0:2, ale w rewanżu u siebie odwrócili losy spotkania, zwyciężając 3:0. Potem przyszedł czas na Slovana Bratysława. Po zaciętym dwumeczu (1:0, 1:1) Kazachowie okazali się lepsi w rzutach karnych.

W play-offach trafili na Celtic Glasgow. Nikt nie dawał im większych szans w starciu z mistrzem Szkocji. Kajrat ponownie jednak zaskoczył. Dwa bezbramkowe remisy i błysk geniuszu Anarbekova w serii jedenastek wystarczył, by sforsować bramy raju.

– Szczerze mówiąc, początkowo nie spodziewaliśmy się, że zajdziemy tak daleko. Liga Konferencji była dla nas absolutnym minimum, jakie sobie wyznaczyliśmy. Ale w miarę upływu meczów pewność siebie stopniowo rosła, a chłopaki zaczęli wierzyć w siebie. Jak to mówią, apetyt rośnie w miarę jedzenia, a kiedy nadarzyła się prawdziwa szansa, staraliśmy się ją wykorzystać. Pewność siebie pojawiła się po wygranej u siebie ze Slovanem. Wtedy zaczęliśmy rozmawiać między sobą: „Czemu nie? Czemu nie spróbować?”. I ostatecznie się udało – podsumował Urazbakhtin długą drogę Kajratu do Ligi Mistrzów.

To nie koniec dalekich podróży. W debiucie w Champions League Kajrat zmierzy się na wyjeździe ze Sportingiem. Ałmaty od Lizbony dzieli blisko 7000 kilometrów w linii prostej. Kazachowie lecieli samolotem aż 12 godzin, by dostać się na Estadio Jose Alvarade. To zdecydowanie najdalszy wyjazd w całej historii Ligi Mistrzów.

Podobną odległość będzie musiał przemierzyć Real Madryt, który w drugiej kolejce przyjedzie do Ałmat. Dla odmiany – najkrótszy dystans do Ałmat pokona cypryjskie Pafos, niespełna… 4000 kilometrów.

Kajrat zmierzy się na wyjeździe, poza Sportingiem, z Interem Mediolan, FC Kopenhagą i Arsenalem. Przez całą fazę ligową, Kazachowie tam i z powrotem przelecą łącznie około 44 tys. kilometrów. Gdyby zamiast grać w Lidze Mistrzów zdecydowali się na lot dookoła świata, okrążyliby kulę ziemską.

Dalekie podróże nie będą jednak problemem. Air Astana, kazachski przewoźnik samolotowy, zaproponował Kajratowi bezpłatne przeloty na mecze wyjazdowe w Lidze Mistrzów. Oferta została przyjęta.

Między geografią, a polityką

Klub z Kazachstanu w Lidze Mistrzów brzmi jak aberracja, ale to nie nowość. Kajrat jest już drugim uczestnikiem Champions League z tego kraju. Wcześniej, w sezonie 2015-16, bramy piłkarskiego raju przekroczyła dobrze nam znana w Polsce FK Astana.

Nie byłoby to możliwe, gdyby nie przystąpienia Kazachstanu w struktury UEFA w 2002 roku. Od uzyskania niepodległości po upadku ZSRS w zimie 1991 roku Kazachstan był członkiem azjatyckiej AFC. Przemawiała za tym geografia. 88% powierzchni Kazachstanu jest położone w Azji. Tylko niewielką część kraju, pozostałe 12% terytorium na zachód od Uralu, uznaje się za geograficzną Europę. 

Nie przeszkodziło to jednak władzom kazachskiej piłki, by ubiegać się o członkostwo w europejskiej federacji piłkarskiej. Decyzja ta miała wymiar przede wszystkim polityczny. Jak wyjaśnia Polski Instytut Dyplomacji Sportowej, Kazachstan po upadku Związku Radzieckiego rozpoczął politykę wielowektorową, próbując z jednej strony utrzymać dobre relacje z Rosją i krajami azjatyckimi, z drugiej – otworzyć się na Zachód. Dołączenie do UEFA było wyrazem chęci integracji z Europą nie tylko na poziomie sportowym, ale również politycznym i kulturowym. Miało pomóc im dalej rozwijać futbol, korzystając z bardziej zaawansowanej infrastruktury i lepszego finansowania ze strony organizacji – czytamy na stronie PIDS.

Kazachowie dobrze wykorzystują członkostwo w UEFA. Dość powiedzieć, że w XXI wieku wprowadzili więcej klubów do Ligi Mistrzów niż Polska. Reprezentacja również zaliczyła postęp, awansując do dywizji B Ligi Narodów.

Tamtejsze władze państwowe kładą bardzo mocny nacisk na rozwój futbolu. W kraju trwa właśnie wielki proces prywatyzacji klubów piłkarskich. Według prezydenta Kasyma Żomart-Tokajewa ma to pomóc w lepszym finansowaniu i podnoszeniu poziomu sportowego.

• – Dzisiaj cztery kazachstańskie kluby piłkarskie znalazły swoich właścicieli w osobach znanych przedsiębiorców. Jestem im za to wdzięczny. Jednak komercjalizacja piłki nożnej musi być kontynuowana. Bez tego, jak pokazuje światowa praktyka, piłka nożna w Kazachstanie nie będzie się rozwijać. Sport zawodowy należy postrzegać jako branżę biznesową, która w dzisiejszym świecie przynosi solidne dochody – przekonywał Tokajew w orędziu.

W prywatnych rękach jest m.in. właśnie Kajrat, który od 2012 roku jest własnością spółki energetycznej KazRosGaz LLP. Prezesem klubu jest kontrowersyjny i borykający się z prawnymi problemami Kairat Boranbayev. Pod jego wodzą klub został sprofesjonalizowany.

• – Tam jest wszystko budowane od podstaw. Cały klub na to zasłużył. Kajrat jest budowany inaczej niż inne klubu. Prezydent klubu wszystko stworzył. Świetna baza treningowa, świetna akademia i młodzież, na którą stawia. Bardzo się cieszę, że awansowali i mam nadzieję, że z dobrej strony się w Lidze Mistrzów pojawią – opowiadał Jacek Góralski na antenie Kanału Sportowego, który w latach 2020-22 grał w Kajracie.

***

Chwała jest silniejsza od śmierci – rzecze stare kazachskie przysłowie. Niezależnie od tego, jak potoczą się losy Kajratu w Lidze Mistrzów, to już na zawsze zapisał się w historii Kazachstanu i futbolu.

Label

Imię*

E-mail*

Label

Imię*

E-mail*

1 Komentarz

najstarszy

najnowszy oceniany

Wbudowane opinie

Zobacz wszystkie komentarze

Robert

18 września, 2025 13:30

Dlaczego na PiłkaNozna.pl jest tak mało takich ciekawych tekstów?

3

Odpowiedz

  wpDiscuz