16.02.2021 16:20

Wojna i pokój. Futbolowe tło

Termin wojna futbolowa wymyślił polski dziennikarz i reporter Ryszard Kapuściński, a dotyczył konfliktu zbrojnego, do którego doszło latem 1969 roku pomiędzy Hondurasem a Salwadorem. Jego ważny aspekt stanowiła bowiem rywalizacja reprezentacji tych krajów w eliminacjach mistrzostw świata Mexico ’70.

Foto: Łukasz Skwiot

ZBIGNIEW MROZIŃSKI

Problem był jednak bardziej złożony i tak naprawdę dotyczył trwającego od dawna osadnictwa rolników z mającego największą gęstość zaludnienia w tym regionie Ameryki Łacińskiej Salwadoru w ponad pięciokrotnie większym Hondurasie. Tam było dużo nieuprawianej ziemi, ludzi zaś w tym kraju mieszkało tylko jakieś 25 procent więcej niż po sąsiedzku. Osadnictwo odbywało się za cichym przyzwoleniem honduraskiego rządu, ale w pewnym momencie o grunty upomnieli się miejscowi chłopi, co oznaczało zmuszenie do powrotu do ojczyzny salwadorskich rolników, na co z kolei niechętnym okiem patrzyły wojskowe władze tego państwa.

ZABICI I RANNI

Zbiór reportaży „Wojna futbolowa” liczy niemal 200 stron, lecz część dotycząca konfliktu salwadorsko-honduraskiego to zaledwie dwadzieścia kartek, na dodatek mecze piłkarskie stanowią jedynie tło opowieści. Kapuściński był bowiem naocznym świadkiem działań zbrojnych, które miały miejsce w połowie lipca 1969 i to w dużej mierze dzięki niemu świat usłyszał o tej błyskawicznej wojnie.

Pierwszy mecz półfinałowy pomiędzy tymi drużynami w eliminacjach mistrzostw świata w strefie CONCACAF odbył się 8 czerwca 1969 roku w Tegucigalpie, stolicy Hondurasu. Gospodarze wygrali 1:0, ale męczyli się długo, bo zwycięską bramkę zdobył Leonard Wells dopiero w 89 minucie. Już wtedy atmosfera była jednak gorąca, o czym możemy dowiedzieć się z reportażu „Wojna futbolowa”: „Drużyna Salwadoru przyjechała do Tegucigalpy w sobotę i spędziła w hotelu bezsenną noc. Drużyna nie mogła spać, ponieważ była obiektem wojny psychologicznej rozpętanej przez kibiców Hondurasu. Hotel otoczyło mrowie ludzi. Tłum walił kamieniami w szyby, tłukł kijami w blachy i w puste beczki. Raz po raz wybuchały hałaśliwe petardy. Przeraźliwie wyły klaksony ustawionych przed hotelem aut. Kibice gwizdali, wrzeszczeli, wznosili wrogie okrzyki. Trwało to przez całą noc. Wszystko po to, żeby drużyna gości, niewyspana, zdenerwowana, zmęczona przegrała mecz”.

Sytuacja stała się jeszcze bardziej napięta po spotkaniu rewanżowym, które odbyło się w następną niedzielę w San Salvador. Jeszcze jeden cytat z książki: „Cały stadion był otoczony wojskiem. Wokół boiska stały kordony żołnierzy doborowego pułku Guardia Nacional z rozpylaczami gotowymi do strzału. W czasie odgrywania hymnu Hondurasu stadion wył i gwizdał. Następnie zamiast flagi narodowej Hondurasu, którą spalono na oczach oszalałej ze szczęścia publiczności, gospodarze wciągnęli na maszt brudną, podartą ścierkę”. Tutaj też górą byli piłkarze gospodarzy, dwa gole dla reprezentacji Salwadoru strzelił Juan Ramon Martinez (jednego z rzutu karnego), oraz Elmer Acevedo i wygrali 3:0. Piłkarzy Hondurasu odtransportowano na lotnisko opancerzonym pojazdem, natomiast przyjezdni kibice tyle szczęścia już nie mieli, zostali przez tubylców zwyczajnie pobici. Palono ich samochody, było kilka ofiar śmiertelnych.

Po tych wydarzeniach oba kraje zerwały stosunki dyplomatyczne i zamknęły granicę ze sobą. W myśl ówczesnych przepisów bez względu na wynik bramkowy w przypadku takiej samej liczby punktów trzeba było jednak rozegrać dodatkowy mecz. Doszło do niego 27 czerwca na neutralnym terenie w stolicy Meksyku. Jako pierwszy trafił do siatki już w 8 minucie Salwadorczyk Martinez, ale już po jedenastu minutach wyrównał Jose Cardona. W 28. minucie ponownie zespół Salwadoru wyprowadził na prowadzenie Martinez, ale pięć minut po przerwie do remisu doprowadził reprezentant Hondurasu Rigoberto Gomez. Do wyłonienia triumfatora potrzebna była dogrywka, w 101 minucie gola na wagę awansu strzelił Jose Quintanilla i Salwador zakwalifikował się do finałowego dwumeczu. Zanim go jednak rozegrano, miała miejsce wspomniana wojna, która zaczęła się 14 lipca od ataku armii salwadorskiej na Honduras. Tak podsumował ją polski reporter: „Wojna futbolowa trwała sto godzin. Jej ofiary: sześć tysięcy zabitych, kilkanaście tysięcy rannych. Około pięćdziesięciu tysięcy ludzi straciło domy i ziemię. Zniszczono wiele wiosek”.

NIEUDANY MUNDIAL

W finale rywalizacji o wyjazd na mundial w Meksyku ze strefy CONCACAF Salwador okazał się lepszy od Haiti. Do wyłonienia zwycięzcy były potrzebne trzy mecze – 21 września 1969 Haiti u siebie w Port-au-Prince przegrało 1:2 z Salwadorem, ale tydzień później w San Salvador pokonało gospodarzy 3:0. 8 października na neutralnym terenie w Kingston na Jamajce Salwador wygrał po dogrywce 1:0 i awansował na mundial. Tam był jednak tylko dostarczycielem punktów – przegrał 0:3 z Belgią, 0:4 z Meksykiem i 0:2 z ZSRR. Zapewne więcej o piłkarzach z tego kraju usłyszano przy okazji wojny futbolowej z Hondurasem niż z powodu występu na mundialu. Kilkanaście miesięcy po turnieju w Meksyku, dzięki misji pojednawczej przywódców innych krajów z Ameryki sytuacja uległa normalizacji, ale pokój zawarto dopiero w roku 1980.

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (NR 1/2021)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 28/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

16.07.2026 22:56

Debiut Roberta Lewandowskiego przełożony! Oficjalny komunikat

Robert Lewandowski miał w nocy z czwartku na piątek po raz pierwszy zagrać dla Chicago Fire. Nagłe wieści przerwały realizację tego scenariusza!

Robert Lewandowski seen during Robert Lewandowski and Chicago Fire press conference, PK, Pressekonferenz Martin Murillo/Ball Raw Images Loule Estadio Algarve Portugal Copyright: xMartinxMurillox martinmurillo_chicago_lewandowski_conference_2627-2
2026.07.14 Chicago
pilka nozna MLS
Prezentacja Roberta Lewandowskiego w barwach Chicago Fire
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

16.07.2026 16:28

To może być koniec Majeckiego w Monaco. Jest nowy faworyt do transferu

Po kilku latach we Francji Radosław Majecki może zmienić otoczenie. Na horyzoncie pojawił się konkretny klub.

01 Radoslaw MAJECKI (sb29) during the Ligue 1 McDonald's match between Lorient and Brest at Stade du Moustoir on October 19, 2025 in Lorient, France. (Photo by Loic Baratoux/FEP/Icon Sport/Sipa USA)
2025.10.19 Lorient
pilka nozna liga francuska
FC Lorient - Stade Brest
Foto Icon Sport/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

15.07.2026 20:31

Lewandowski wprost o wyjeździe z Europy. „Nie wyobrażałem sobie tego”

Robert Lewandowski jest już piłkarzem Chicago Fire. Napastnik zdradził, dlaczego nie wybrał oferty ze Starego Kontynentu.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

14.07.2026 19:48

Trener Chicago Fire o Lewandowskim: „Wywrze natychmiastowy wpływ na zespół”

Robert Lewandowski udał się do Chicago, gdzie we wtorek odbył pierwszą jednostkę treningową z nowym zespołem, a o 20.30 odbędzie się konferencja prasowa z jego udziałem.

Robert Lewandowski of FC Barcelona during the UEFA Champions League match, Quarter-Finals, second leg, between Atletico de Madrid and FC Barcelona played at Riyadh Metropolitano Stadium on April 14, 2026 in Madrid. (Photo by Cesar Cebolla / PRESSINPHOTO)
2026.04.14 Madryt
pilka nozna Liga Mistrzow
Atletico Madryt - FC Barcelona
Foto pressinphoto/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

14.07.2026 17:59

Kapitan Chicago Fire wypowiedział się o Lewandowskim. „Jestem podekscytowany”

Robert Lewandowski udał się do Stanów Zjednoczonych, gdzie będzie kontynuował karierę po odejściu z FC Barcelony. Podekscytowania z możliwości z polskim snajperem nie ukrywa kapitan Chicago Fire, Jack Elliott.

2026.06.03, Warszawa, mecz towarzyski Polska - Nigeria, Polska - Nigeria,
N/z Robert Lewandowski (POL)
Foto Tomasz Jastrzebowski / Foto Olimpik / PressFocus

***

2026.06.03, Warsaw, friendly match Poland vs Nigeria, Polska - Nigeria
Robert Lewandowski (POL)
Credit: Tomasz Jastrzebowski / Foto Olimpik / PressFocus

Czytaj więcej

Najnowsze

BREDA , 22-11-2025 , Rat Verlegh Stadion , Season 2025 / 2026 , Dutch Eredivisie football, match between NAC and PSV , picture shows NAC goalkeeper Daniel Bielica (Photo by Pro Shots/Sipa USA)
2025.11.22 Breda
pilka nozna , liga holenderska
NAC Breda - PSV Eindhoven
Foto Pro Shots Photo Agency/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Polski bramkarz z szokującymi przenosinami! Przechodzi do Anglii

Sensacyjny transfer polskiego golkipera! Będzie grał w znanym angielskim klubie.

Reprezentacja Polski

Z Arsenalu do Cracovii. Młody pomocnik przy ul. Kałuży

Ekstraklasa

Fuﬂball, WM 2026, 20260715, England - Argentinien. Im Bild v.l. Trainer England Thomas TUCHEL, Co-Trainer England Anthony BARRY. Atlanta Atlanta-Stadion Georgia Vereinigte Staaten von Amerika *** Soccer, 2026 World Cup, 20260715, England vs. Argentina. Pictured, from left: England head coach Thomas TUCHEL, England assistant coach Anthony BARRY. Atlanta, Atlanta Stadium, Georgia, United States of America Copyright: Passion2Press/MarkusxFischerx
2026.07.15 Atlanta
pilka nozna mistrzostwa swiata
Anglia - Argentyna
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Tuchel przed meczem o 3. miejsce. „Taka jest perspektywa”

Mistrzostwa Świata 2026

Lionel Messi of Argentina celebrates after scoring the team's third goal during the FIFA World Cup 2026 Group J match between Argentina and Jordan at Dallas Stadium in Arlington, Texas, United States, on June 27th, 2026. (Photo by Riquelve Nata/Sports Press Photo) (Photo by Riquelve Nata/Sports Press Photo/Sipa USA)
2026.06.28 Arlington
pilka nozna mistrzostwa swiata
Jordania - Argentyna

Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

De la Fuente o sposobie na zatrzymanie Messiego. „Tego na pewno nie zrobimy”

Mistrzostwa Świata 2026

Ferran Torres of FC Barcelona celebrate his goal during the UEFA Champions League Quarter Finals match Atletico Madrid vs Barcelona at Riyadh Air Metropolitano, Madrid, Spain on 14 April 2026

(Photo by Samuel Carreno/News Images) in Madrid, Spain on 4/14/2026. (Photo by Samuel Carreno/News Images/Sipa USA)
2026.04.14 Madryt
pilka nozna liga Mistrzow
Atletico Madryt - FC Barcelona
Foto News Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Hit wewnątrz La Liga? Atletico Madryt chce gwiazdę Barcelony!

La Liga

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski