08.11.2012 07:26

Znani, utytułowani i zapomniani (3): Leeds United

Przed nami kolejny odcinek wielkiej podróży w jaką PilkaNożna.pl zabiera swoich czytelników. Każdego tygodnia przypominamy o klubach, które na stałe zapisały się na kartach historii futbolu, jednak dzisiaj nie ma ich w gronie najlepszych. Mimo bogatej historii, wielkich sukcesów, borykają się z problemami i bardzo często grają w niższych ligach. Na warsztat wzięliśmy już takie firmy jak Sheffield Wednesday i Szombierki Bytom. Dzisiaj przyszedł czas na Leeds United.

Huśtawka nastrojów

Popularne Pawie, to zespół całkowicie unikalny w historii angielskiego futbolu. Powstał on w 1919 roku na bazie klubu Leeds City FC utworzonego w 1904 roku i rozwiązanego za nielegalne opłacanie piłkarzy. Nie jest on więc najstarszą firmą na Wyspach, jednak jeśli chodzi o popularność i liczbę kibiców, może się równać z największymi w Anglii. Początki Leeds United nie były łatwe ponieważ futbol w kraju rozwijał się bardzo prężnie i powstało już kilka bardzo aktywnie działających ośrodków piłkarskich. Pawie mogły zaistnieć dzięki pożyczce w wysokości 35 tysięcy funtów, jakiej udzielił im Hilton Crowther, ówczesny menedżer Huddersfield Town. Zespół przystąpił do rozgrywek Midland Football League, a całą kwotę miał oddać po awansie do pierwszej dywizji. Jak się okazało, droga The Peacocks do elity nie była zbyt długa i wyboista, bo już w 1924 roku zagościli oni w gronie najlepszych drużyny w Anglii.

Od tego czasu kibice drużyny przeżywali prawdziwą huśtawkę nastrojów. Lata przedwojenne, okres samych działań na froncie i czas po II Wojnie Światowej upłynęły na Elland Road pod znakiem walki o zachowanie ligowego bytu, spadkach z First Division, awansach i tak w kółko. Brakowało stabilizacji, kolejni menedżerowie nie potrafili wycisnąć z zespołu absolutnego maksimum. Od roku 1924, czyli momentu, w którym Pawie po raz pierwszy zagościły w elicie, do roku 1964, drużyna spędziła 19 lat w drugiej lidze i 25 lata w pierwszej dywizji. Nie zdobyła w tym czasie ani jednego trofeum, nie licząc oczywiście zwycięstw w niższych rozgrywkach.

Złota era

Początek lat 60. wcale nie zwiastował tego, co miało wkrótce nastąpić. Leeds znajdowało się w bardzo złej kondycji finansowej. Nowy menedżer zespołu Don Revie dostał od władz klubu kredyt zaufania i przeprowadził Pawie przez ten niezwykle trudny okres. Warto bowiem wspomnieć, że w sezonie 1961-62 drużyna była o krok od spadku do trzeciej dywizji, co mogło oznaczać kompletną katastrofę, łącznie z ogłoszeniem niewypłacalności. Ravie wygrał jednak ostatni mecz rozgrywek i rzutem na taśmę uratował Leeds przed degradacją. 24 miesiące później zespół powrócił do elity i występował w niej przez blisko dwie kolejne dekady.

Co więcej, Ravie z chimerycznego, grającego nieprzyjemny dla oka futbol Leeds, stworzył zespół, w którym zakochała się Anglia. W dziesięciu pierwszych latach po awansie do najwyższej klasy rozgrywek Pawie ani razu nie zajęły w lidze miejsca niższego niż czwarte. W sezonie 1968-69 drużyna zdobyła swoje pierwszej mistrzostwo, a osiągnięcie to powtórzyła w sezonie 1973-74, wygrywając po drodze Puchar Anglii i przegrywając trzy finały tych rozgrywek. W barwach The Whites grali wtedy tacy zawodnicy jak Allan Clarke, Johnny Giles, Jack Charlton, Terry Cooper, Peter Lorimer czy kapitan Billy Bremner, którego pomnik stoi obecnie przed Elland Road. Wszyscy ci piłkarze poprowadzili Leeds do sukcesów na krajowym podwórku, ale także rywalizacja na europejskich arenach nie była im obca. W 1973 roku Pawie dotarły aż do finału Pucharu Zdobywców Pucharów, gdzie przegrały 0:1 z Milanem po bardzo kontrowersyjnej decyzji arbitra, a dwa lata później zagrały w paryskim finale Pucharu Europy, gdzie z kolei musieli uznać wyższość Bayernu Monachium.

Pawie w klatce i ich odrodzenie

Wydawało się, że sielanka Leeds pod wodzą Revie’ego będzie trwać jeszcze wiele lat, jednak w 1974 roku menedżer ten opuścił swój zespół. Nie został zwolniony, ani też nie postanowił zrobić sobie wolnego, ale otrzymał propozycję prowadzenia zespołu narodowego. Na Elland Road nikogo więc nie zdziwiło, że przyjął ten honor i odszedł z klubu. Co ciekawe, jego następcą został Brian Clough, który przez bardzo długi czas krytykował Ravie’ego i styl gry jego drużyny. Pod jego wodzą Leeds zaczęło grać fatalnie, więc nic dziwnego, że przetrwał na stanowisku zaledwie 44 dni.

Kolejni szkoleniowcy zespołu miotali się w decyzjach i chcieli budować Leeds według swojej własnej wizji. Z Elland Road pożegnało się wielu ważnych zawodników, a w ich miejsce zaczęto sprowadzać średniaków, którzy nie gwarantowali odpowiedniego poziomo. Po magii Ravie’ego bardzo szybko nie został nawet ślad, co w roku 1981 doprowadziło do spadku drużyny z ligi. Misji ratowania sytuacji podejmowali się m.in. legendarni piłkarze The Peacocks – Eddie Gray i Billy Bremner, jednak udało się to dopiero Howardowi Wilkinsonowi.

Angielski menedżer w sezonie 1989-90 wprowadził Leeds United do pierwszej dywizji i już w swoim debiutanckim roku w elicie doprowadził zespół do czwartego miejsca. Kibice, którzy pamiętali jeszcze sukcesy z lat 60. i 70. ponownie zaczęli marzyć o wielkim zespole i walce o najwyższe zaszczyty i mieli rację, bo już zaledwie rok później Pawie sięgnęły po swoje trzecie w historii i jak do tej pory ostatnie mistrzostwo kraju.

Czarne chmury na horyzoncie

Wilkinson nie wytrzymał jednak presji porównywania go do Ravie’ego. Prowadzony przez niego zespół w rok po zdobyci tytułu, z ledwością utrzymał się w lidze i bardzo szybko odpadł z Ligi Mistrzów. Leeds zaliczyło jeszcze co prawda finał Pucharu Ligi (przegrany), ale było widać jak na dłoni, że w klubie nie dzieje się dobrze. Sytuacji nie potrafił ustabilizować George Graham, a nieco więcej radość kibicom dał David O’Leary, który poważnie odmłodził kadrę Pawi i wprowadził do dorosłego futbolu wielu grających do dzisiaj zawodników. To właśnie pod jego batutą rozwinęły się kariery takich graczy jak Rio Ferdinand, Lee Bowyer, Alan Smith, Harry Kewell czy Jonathan Woodgate, a Leeds nigdy nie zajęło niższego niż piąte miejsca w tabeli Premier League. Drużyna osiągała także bardzo dobre wyniki w europejskich pucharach i wszystko wskazywało na to Pawie będą stanowić o sile angielskiej piłki przez następnych kilkanaście lat. Nic z tego.

Klub przeinwestował, brano olbrzymie kredyty, których następnie z powodu braku wpływów z tytułu gry w Lidze Mistrzów nie można było spłacić. Pod koniec 2003 roku gruchnęła wieść o zadłużeniu Leeds sięgającym blisko 130 milionów funtów. Nie pomogły kolejne zmiany w zarządzie i na fotelu prezesa. Zespół spadł z ligi i był zmuszony do wyprzedaży najlepszych zawodników. Do innych klubów odeszli wtedy m.in. Mark Viduka, James Milner, Dominic Matteo czy Paul Robinson, ale i to nie wystarczyło na ustabilizowanie sytuacji finansowej. Football Association ukarała więc Pawie ujemnymi punktami i w efekcie przyczyniała się do ich spadku do trzeciej dywizji. Leeds wróciło do Championship w 2010 roku, jednak o awansie do elity na Elland Road nikt nie myśli.

Ciekawostką jest fakt, że w 2009 roku Leeds United zostało wybrane najbardziej znienawidzonym klubem w Anglii. Kibice Pawi mogą się jednak pocieszyć tym, że w roku 2012, ten mało zaszczytny tytuł przypadł ich największemu rywalowi – Manchesterowi United.

Grzegorz GARBACIK

PilkaNożna.pl
foto: leedsunited.com

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 4/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Premier League

28.01.2026 14:48

Oficjalnie: Adama Traore nowym zawodnikiem West Hamu!

Klub ze wschodniej części Londynu oficjalnie potwierdził pozyskanie Hiszpana z Fulham na zasadzie transferu definitywnego.

Birmingham, England, 28th September 2025. Adama Traore of Fulham during the Aston Villa vs Fulham Premier League match at Villa Park, Birmingham. Picture credit should read: James Baylis / Sportimage EDITORIAL USE ONLY. No use with unauthorised audio, video, data, fixture lists, club/league logos or live services. Online in-match use limited to 120 images, no video emulation. No use in betting, games or single club/league/player publications. SPI_133_JB_AST_FUL SPI-4172-0132
2025.09.27 Birmingham
pilka nozna , liga angielska
Aston Villa - Fulham FC
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

28.01.2026 08:40

Cole Palmer opuści Chelsea? Liam Rosenior stawia sprawę jasno

W ostatnim czasie w brytyjskich mediach pojawiło się sporo plotek łączących Cole’a Palmera z odejściem z Chelsea. Liam Rosenior, szkoleniowiec The Blues, przed dzisiejszym meczem Ligi Mistrzów z Napoli skomentował te doniesienia.

London, England, 30th December 2025. Cole Palmer of Chelsea during the Chelsea vs AFC Bournemouth Premier League match at Stamford Bridge, London. Picture credit should read: Paul Terry / Sportimage EDITORIAL USE ONLY. No use with unauthorised audio, video, data, fixture lists, club/league logos or live services. Online in-match use limited to 120 images, no video emulation. No use in betting, games or single club/league/player publications. SPI_093_PT_Chelsea_Bournemouth SPI-4402-0093
2025.12.30 Londyn
pilka nozna , Liga Angielska
Chelsea Londyn - AFC Bournemouth
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

27.01.2026 15:07

Harry Maguire łączony z gigantem Premier League! To będzie hit okienka

To byłaby transferowa bomba wewnątrz Premier League! Harry Maguire może opuścić Manchester United, ale pozostać w angielskiej ekstraklasie.

Manchester United, ManU FC v Aston Villa FC Manchester United defender Harry Maguire 5 applauds the fans after the Manchester United FC v Aston Villa FC English Premier League match at Old Trafford, Manchester, England, United Kingdom on 25 May 2025 Credit: Phil Duncan/Every Second Media Editorial use only. All images are copyright Every Second Media Limited. No images may be reproduced without prior permission. All rights reserved. Premier League and Football League images are subject to licensing agreements with Football DataCo Limited. see https://www.football-dataco.com Copyright: xIMAGO/EveryxSecondxMediax ESM-1495-0199 PhilxDuncanx/xEveryxSecondxMediax
2025.05.25 Manchester
pilka nozna , liga angielska
Manchester United - Aston Villa
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

27.01.2026 10:57

Nowe wieści ws. przyszłości Bruno Fernandesa! Opuści Manchester United?

Manchester United już od dłuższego czasu staje przed ryzykiem utraty swojej największej gwiazdy. Chodzi o Bruno Fernandesa.

Manchester, England, 20th September 2025. Bruno Fernandes of Manchester United, ManU during the Manchester United vs Chelsea Premier League match at Old Trafford, Manchester. Picture credit should read: Andrew Yates / Sportimage EDITORIAL USE ONLY. No use with unauthorised audio, video, data, fixture lists, club/league logos or live services. Online in-match use limited to 120 images, no video emulation. No use in betting, games or single club/league/player publications. SPI_080_AY_MAN_UTD_CHELSEA SPI-4149-0080
2025.09.20 Manchester
pilka nozna , liga angielska
Manchester United - Chelsea Londyn
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

27.01.2026 08:58

Co za forma napastnika w Premier League! Wyrwał punkt dla swojej drużyny [WIDEO]

Thierno Barry zdobył bramkę ustalającą wynik meczu Evertonu z Leeds United na 1:1. To jego czwarty gol w pięciu ostatnich ligowych potyczkach.

Czytaj więcej

Najnowsze

FC Copenhagen v Napoli, UEFA Champions League, Copenhagen, Denmark Copenhagen, Denmark. 20th, January 2026. Head coach Antonio Conte of Napoli seen during the UEFA Champions League match between FC Copenhagen and Napoli at Parken in Copenhagen. Denmark, Copenhagen PUBLICATIONxNOTxINxDENxNORxFINxBEL Copyright: xGonzalesxPhoto/NicolaixBethelsenx
2026.01.20 Kopenhaga
pilka nozna liga mistrzow
FC Kopenhaga - SSC Napoli
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Hit ostatniej kolejki Ligi Mistrzów! Napoli – Chelsea [LIVE]

Napoli gra u siebie z Chelsea, to bez wątpienia największy hit ostatniej kolejki fazy ligowej. Kto wygra? Śledź relację na żywo!

Liga Mistrzów

Ousmane Dembele - PSG vs Nice in Parc des Princes, Paris, France, on 1 November, 2025.
01/11/2025-Paris, FRANCE.

//URMAN_DSC_9756-2/Credit:LIONEL URMAN/SIPA/2511011922
2025.11.01 Paryz
pilka nozna liga francuska
Paris Saint-Germain - OGC Nice
Foto LIONEL URMAN/SIPA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Przełamanie Paryżan? PSG – Newcastle United [LIVE]

Liga Mistrzów

Raków Częstochowa wypożyczył piłkarza

Ekstraklasa

Waldemar Anton, BVB 3 scores, shoots goal , Tor, Treffer, Torschuss, 2-2 celebrates his goal, happy, laugh, celebration, in the match FC BAYERN MuNCHEN - BORUSSIA DORTMUND 2-2 on Apr 12, 2025 in Munchen, Germany. Season 2024/2025, 1.Bundesliga, FCB, BVB, matchday 29, 29.Spieltag
2025.04.12 Monachium
pilka nozna , liga niemiecka
Bayern Monachium - Borussia Dortmund
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Inter wygra w Dortmundzie? BVB – Inter Mediolan [LIVE]

Liga Mistrzów

Pedri and Raphinha seen celebrating after scoring goal during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-295
2026.01.11 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Barcelona z awansem? FC Barcelona – FC Kopenhaga [LIVE]

Liga Mistrzów

Piłka nożna

Powrót króla, który zawiódł. Recenzja Football Manager 26

Po dwóch latach przerwy pojawiła się najnowsza odsłona gry Football Manager. Tytuł przeszedł ogromną rewolucję, jednak jej efekt minął się z oczekiwaniami graczy oraz samych twórców.

Ekstraklasa