Przejdź do treści
Znani, utytułowani i zapomniani (8): GKS Katowice

Polska 1 Liga

Znani, utytułowani i zapomniani (8): GKS Katowice

Przed nami kolejny odcinek wielkiej podróży w jaką PilkaNożna.pl zabiera swoich czytelników. Każdego tygodnia przypominamy o klubach, które na stałe zapisały się na kartach historii futbolu, jednak dzisiaj nie ma ich w gronie najlepszych. Mimo bogatej historii, wielkich sukcesów, borykają się z problemami i bardzo często grają w niższych ligach. Na warsztat wzięliśmy już takie firmy jak Sheffield Wednesday, Szombierki Bytom, Leeds United, Stal Mielec, AS Monaco, Nottingham Forets i Real Oviedo. Dzisiaj czas na GKS Katowice.

Jaka przyszłość czeka futbol w Katowicach?

Znani, utytułowani i zapomniani (7): Real Oviedo – KLIKNIJ!

Znani, utytułowani i zapomniani (6): Nottingham Forest – KLIKNIJ!

Klub młody stażem, wielki osiągnięciami


Katowicka GieKsa nie należy do najstarszych polskich klubów, ba, można powiedzieć, że jest jednym ze stosunkowo młodszych tworów. W 2014 roku będziemy obchodzić dopiero pięćdziesiątą rocznicę powstania GKS-u, co w porównaniu z takimi zespołami jak Wisła Kraków, Legia Warszawa czy Górnik Zabrze jest stażem dość krótkim. Nie oznacza to jednak, że w Katowicach nie doczekali się sukcesów, a gablota na puchary przy Bukowej świeci pustkami. Nic z tego. Historia GieKSy może i faktycznie nie jest najdłuższa, ale bardzo żywa i bogata w dobre wyniki.

Za datę powstania GKS-u Katowice uznaje się 5 lutego 1964 roku. Klub narodził się w wyniku połączenia kilku pomniejszych zespołów, do których zalicza się m.in. KS Koszutka, Górnik Katowice, Górniczy Klub Żeglarski Szwał czy TKS Rapid-Orzeł Wełnowiec. Jakby tego było mało, do porozumienia przystąpiło jeszcze ponad trzydzieści zakładów pracy z terenu Katowic. Tak jak to bywało w czasach Polski Ludowej, decyzja o powstaniu i nazwie nowego tworu musiała zostać oficjalnie zatwierdzona przez władze, a odpowiednie organy przyznały mu herb i określiły jego barwy. Do uroczystości doszło w słynnej Sali Kolumnowej Związków Zawodowych, a decyzja wtedy podjęta uprawomocniła się 27 lutego.

Różowe lata 80

GieKSa zadebiutowała w najwyższej klasie rozgrywek w sezonie 1965-66. Przez pięć lat, drużyna z Katowic plasowała się zawsze w pierwszej dziesiątce ligi i chociaż nigdy nie zbliżyła się do strefy medalowej, ani nie walczyła o europejskie puchary, to utrzymywała dobry poziom i wydawało się, że na dłużej zagościła w elicie. Niestety, nadszedł fatalny rok 1971, kiedy to GKS spadł z lig i nie mógł do niej wrócić przez siedem kolejnych sezonów. Klub zagrał ponownie w najwyższej klasie rozgrywek w sezonie 1978-79, jednak nie zagrzał w niej zbyt długo miejsca i na dwa kolejne lata wylądował w drugiej lidze.

Przełom nastąpił na początku lat 80. GieKSa powrócił do elity i grała w niej przez szesnaście kolejnych sezonów. Co więcej, był to zdecydowanie najlepszy okres w historii klubu. Okres, w którym GKS stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich marek i główną siłą piłkarską w kraju. To właśnie w latach 80. i na początku lat 90. przy Bukowej występowali tacy zawodnicy jak Janusz Jojko, Marek Koniarek, Jan Furtok, Adam Ledwoń, Piotr Świerczewski czy Roman Szewczyk, a do klubowej gabloty trafiły cztery srebrne medale mistrzostw Polski (1987-88, 1988-89, 1991-92 i 1993-94), trzy medale brązowe (1986-87, 1989-90 i 1994-95, plus jeden z sezonie 2002-03) oraz trzy Puchary Polski (1985-86, 1990-91 i 1992-93). Oprócz tego, piłkarze z Katowic jeszcze pięciokrotnie grali w wielkim finale krajowego pucharu i zdobyli dwa Superpuchary Polski (1991 i 1995).

Gołym okiem widać więc, że GKS na stałe wpisał się w piłkarski krajobraz naszego kraju w gorącym okresie przełomu i transformacji. To jednak nie wszystko. Katowiczanie byli kilka razy blisko zdobycia mistrzostwa, jednak za każdym razem musieli obchodzić się smakiem. Nie oznacza, to jednak, że nie dane im było zasmakować gry w europejskich pucharach. Na przestrzeni lat, GieKSa miała okazję mierzyć się na międzynarodowej arenie z takimi rywalami jak FC Barcelona, Girondins Bordeaux, Benfica Lizbona, Aris Saloniki czy Glasgow Rangergs. Z każdym z nich drużyna toczyła zacięte boje. Najlepszym pod tym względem był sezon 1993-94, kiedy to GKS odprawił kolejno takich rywali jak Inter… Cardiff, Aris i Bordeaux, by potknąć się na Bayerze Leverkusen. I tu ciekawostka, w kadrze Żyrondystów z tamtego okresu byli tak znakomici zawodnicy jak Zinedine Zidane, Christoph Dugarry czy chociażby Bixente Lizarazu, a więc późniejsi mistrzowie Świata i Europy.

Tąpnięcie na kopalni, tąpnięcie w klubie

W naszym cyklu, niemal za każdym razem dochodzimy do takiego punktu, w którym dobrze radzący sobie klub, niemal z sezonu na sezon popadł w poważne tarapaty. Zapewne wielu by chciało, żeby historia GKS-u Katowice była inna, ale niestety, nic z tego. Poważny kryzys finansowy jaki dopadł nasz kraj w drugiej połowie lat 90. szczególnie mocne piętno odcisnął na śląskim przemyśle, a więc hutach i kopalniach. Problemy w tych sektorach automatycznie przełożyły się na problemy GieKSy, której serce biło i bije nadal w samym sercu Górnego Śląska. W sezonie 1998-99 drużyna spadła z ligi i wydawało się, że może zbyt prędko do niej nie wrócić. To właśnie jednak wtedy, rządy przy Bukowej objął Piotr Dziurowicz, który zdołał podnieść GKS z kolan i ponownie wprowadzić do elity. W sezonie 2002-03 udało mu się nawet z pomocą Jana Żurka zająć w stawce trzecie miejsce i awansować do europejskich pucharów, co przez wielu jest uznawane za jedną z największych sensacji w nowej historii polskiego futbolu.

Kibice się cieszyli, jednak ci, którzy nieco lepsze rozeznanie w klubowych realiach i znali najskrytsze tajemnice gabinetów przy Bukowej, dobrze widzieli jakim kosztem GKS został utrzymany przy życiu i że długi zaciągnięte przez Dziurowicza trzeba będzie wcześniej czy później spłacić. Okres prezesury syna Mariana Dziurowicza nie jest dzisiaj czymś co byłoby ciepło wspominane w Katowicach. Pomijając brązowe medale mistrzostw Polski, drużyna przez pewien czas musiała grać pod nazwą Dospel Katowice, co wciąż jest dla wielu kibiców ogromną zadrą w sercu. Ostatecznie GieKSa spadła z ligi w sezonie 2004-05, Dziurowicz odszedł z klubu, a PZPN odmówił przyznania drużynie licencji na grę na zapleczu ekstraklasy i zdegradował ją aż do ligi czwartej.

Na ratunek ukochanemu klubowi

W 2005 roku sprawę w swoje ręce postanowili wziąć kibice katowickiego zespołu. Władze przy Bukowej przejęło Stowarzyszenie Sympatyków Klubu i zaczęła się mozolna praca, praca u podstaw, której celem był przyszły powrót do ekstraklasy. GKS od sezonu 2007-08 gra w II lidze (według oficjalnej nomenklatury I lidze) i ani razu nie zbliżył się do awansu o klasę wyżej, zdecydowanie częściej walcząc o zachowanie statusu drugoligowca.

W lecie tego roku wydawało się, że wielka piłka ponownie zagości w stolicy Górnego Śląska. GKS miał wrócić do elity kuchennymi drzwiami, odkupując licencję od Polonii Warszawa. Pomysł ten spotkał się ze zdecydowanym protestem kibiców, którzy postawili sprawę jasno i stwierdzili, że poczekają na sportowy awans swoich piłkarzy, a kupowanie miejsca w ekstraklasie ich nie interesuje. Ostatecznie cała sprawa zakończyła się fiaskiem, a GKS, który miał ogromne problemy z dograniem rundy jesiennej do końca, zaczął kolejny etap swojej walki o przetrwanie. Pomaga miasto, pomagają pomniejsi inwestorzy, ale nie należy mieć złudzeń, bez potężnego sponsora lub hojnego mecenasa, przyszłość GieKSy maluje się raczej w szarych barwach.

Grzegorz GARBACIK
PilkaNożna.pl

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 4/2026

Nr 4/2026

Polska 1 Liga

Wyjątkowy sparing Wisły Kraków. Zagra z bardzo popularnym klubem

Z okazji świętowania 120-lecia istnienia klubu Wisła Kraków rozegra mecz towarzyski z klubem, o którym od pewnego czasu jest bardzo głośno.

2025.10.05 Krakow
Pilka nozna , Betclic I liga , sezon 2025/26
Wisla Krakow - Ruch Chorzow
N/z Pilkarze Wisly, radosc po meczu, Angel Rodado, Frederico Duarte
Foto Krzysztof Porebski / PressFocus

2025.10.05 Krakow
Football , Polish league, second level , 2025/2026 season
Wisla Krakow - Ruch Chorzow
Pilkarze Wisly, radosc po meczu, Angel Rodado, Frederico Duarte
Credit: Krzysztof Porebski / PressFocus
Czytaj więcej

Polska 1 Liga

Śląsk rozstał się z niewypałem. Kontrakt rozwiązany

Besar Halimi nie jest już piłkarzem Śląska Wrocław. Kontrakt 31-letniego Kosowianina został rozwiązany za porozumieniem stron.

2025.09.13 Wroclaw
pilka nozna Betclic 1.Liga sezon 2025/2026
Slask Wroclaw - Puszcza Niepolomice
N/z Besar Halimi
Foto Gleb Soboliev / PressFocus

2025.09.13 Wroclaw
Football - Polish Second division season 2025/2026
Slask Wroclaw - Puszcza Niepolomice
Besar Halimi
Credit: Gleb Soboliev / PressFocus
Czytaj więcej

Polska 1 Liga

Wieczysta rozbija bank! Drugi największy transfer w historii klubu

Wieczysta Kraków nie zwalnia tempa na rynku transferowym. Po tym, jak na Chałupnika trafił Paulinho z Oțelulu Gałacz, do I-ligowca ma dołączyć kolejny Portugalczyk z rumuńskiego klubu.

Kilian Ludewig si Joao Pedro Santos Lameira in meciul dintre Otelul Galati si Petrolul Ploiesti, contand pentru Superliga Superbet, desfasurat pe Stadionul Otelul din Galati, duminica 13 iulie 2025. Bucuresti *** Kilian Ludewig and Joao Pedro Santos Lameira in the match between Otelul Galati and Petrolul Ploiesti, Superliga Superbet, played at Otelul Stadium in Galati, Sunday, July 13, 2025 Bucharest Copyright: xRazvanxPasarica/SPORTxPICTURESx
2025.07.13 Galacz
pilka nozna , liga rumunska
Otelul Galati - Petrolul Ploiesti
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Polska 1 Liga

OFICJALNIE: Skrzydłowy odchodzi z Górnika

Hiszpański skrzydłowy opuścił polski klub. Kontrakt z 20-latkiem został rozwiązany za porozumieniem stron.

2025.12.07 Leczna Pilka nozna Betclic 1. Liga sezon 2025/2026 Gornik Leczna - Ruch Chorzow

N/z Solo Traore

Foto Kacper Pacocha / PressFocus 

2025.12.07 Leczna Football Polish first league - second level 2025/26 season Gornik Leczna - Ruch Chorzow

Credit: Kacper Pacocha / PressFocus
Czytaj więcej

Polska 1 Liga

Pomocnik wrócił do Polski. Trafił do Górnika

Pomocnik z rocznika 2002 wrócił do Polski. Zagra w 1. Lidze.

2025.04.22 Kolobrzeg
Pilka nozna Betclic 1 Liga sezon 2024/2025
Kotwica Kolobrzeg - Ruch Chorzow
N/z Jakub Myszor
Foto Kasia Dzierzynska / PressFocus

2025.04.22 Kolobrzeg
Football Polish First League season 2024/2025
Kotwica Kolobrzeg - Ruch Chorzow
Jakub Myszor
Credit: Kasia Dzierzynska / PressFocus
Czytaj więcej